Το νήμα του προέδρου και το κουβάρι της δημοκρατίας

Σκίτσο του Βαγγέλη Χερουβείμ

«Μας ενώνει ένα αόρατο νήμα (…) είναι η εθνική ενότητα, είναι η προέλευση, είναι το παρόν και είναι οι προοπτικές μας. Πρέπει να το φυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού» ήταν τα αποχαιρετιστήρια λόγια του Κώστα Τασούλα από τη θέση του προέδρου της Βουλής, καθώς «σαν έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος», δεν αποχαιρέτισε την Αλεξάνδρεια που χάνει, αλλά ξεκινά «μια νέα σημαντική εθνική αποστολή». Η διαστρέβλωση του στίχου του Καβάφη που μιλά για ήττα, φθορά, πτώση, απώλεια και η επανανοηματοδότησή του ως μια νέα αρχή (ακόμα και πάνω από τα συντρίμμια),  δείχνει και πώς νοεί η Νέα Δημοκρατία τους θεσμούς, τη δημοκρατία, τον πολιτισμό, την πολιτική. Τα έμπλεξε όλα και τα έκανε κουβάρι, για να πιάσει το νήμα της δικής της διάσωσης και ας γίνουν όλα τα άλλα κόμπος.

Με βαρύ βιογραφικό

Ο Κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε την υποψηφιότητα της Νέας Δημοκρατίας για τη θέση του προέδρου της Δημοκρατίας, επανανοηματοδοτώντας τον θεσμό, έναν θεσμό που είναι ένα «πουκάμισο αδειανό» και που θα φέρει στα μέτρα του ξανά στη συνταγματική αναθεώρηση. Επειδή δεν θα μπορούσε να δικαιολογήσει γιατί στερεί από την Κ. Σακελλαροπούλου την ανανέωση της θητείας της (μιλάμε για μια πρόεδρο της Δημοκρατίας απολύτως υποτακτική στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία μεταξύ άλλων φωτογραφήθηκε στον φράχτη του Έβρου με τον πρωθυπουργό στηρίζοντας την αντιμεταναστευτική πολιτική, δέχτηκε να αποσύρει τη βράβευση του Ι. Αποστολόπουλου όταν αντέδρασαν οι νεοδημοκράτες και δεν πήρε ποτέ θέση για το σκάνδαλο των υποκλοπών) αποφάσισε να αλλάξει το θεσμό: προτείνει μία θητεία έξι ετών… και έξω από την πόρτα. Στη λογική ότι αφού ο θεσμός θα εισηγηθώ να αλλάξει, τον αλλάζω στην πράξη και δεν προτείνω δεύτερη θητεία.

Επίσης, κατά τον πρωθυπουργό, «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας οφείλει να διαθέτει υψηλό κύρος, ευρύτερη αποδοχή και, ασφαλώς, εμπειρία, γνώση και έμπρακτο σεβασμό στους θεσμούς» και πρότεινε τον Κ. Τασούλα, ο οποίος από τη θέση του προέδρου της Βουλής, με την εμπειρία και γνώση που είχε… κρατούσε στο γραφείο του τη δικογραφία της ευρωπαίας εισαγγελέα για τη σύμβαση 717 και τη δικογραφία για τα Τέμπη, όπως και άλλες δικογραφίες που συνδέονται με την υπόθεση· δεν κάλεσε ποτέ τον πρόεδρο της ΑΔΑΕ στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, χαρακτηρίζοντάς τον «αυτόκλητο καλεσμένο», επειδή ζήτησε να ενημερώσει τη βουλή για τις υποκλοπές· αποφάσισε ότι οι 16 ψήφοι στις 27 συγκροτούν την αναγκαία πλειοψηφία των 3/5 (αλλάζοντας τα στοιχειώδη μαθηματικά) για να περάσει την αντικατάσταση των μελών της ΑΔΑΕ.

Επιπλέον, κατά τον πρωθυπουργό, στα προτερήματα του Κ. Τασούλα είναι ότι «έχει υπηρετήσει τον τόπο ως δήμαρχος, ως βουλευτής επί 25 χρόνια και ως υπουργός». Αγνοείται συστηματικά ως προς την πολιτική διαδρομή του κ. Τασούλα το γεγονός ότι εξαιτίας του καταδικάστηκε η χώρα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για παραβίαση του δικαιώματος δίκαιης δίκης, καθώς η βουλή (της οποίας είχε προλάβει και είχε εκλεγεί μέλος) είχε αρνηθεί την άρση ασυλίας του, όταν κατηγορήθηκε για παράβαση καθήκοντος για μίζα 70 εκατ. δραχμών που ζήτησε από εργολάβο ως δήμαρχος Κηφισιάς για τον αποχαρακτηρισμό ενός οικοπέδου. Και μιλάμε για έναν πρωθυπουργό, ο οποίος «δεν αναγνώρισε ως εκπρόσωπο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, έναν πολιτικό καταδικασμένο με 13-0 στο ειδικό δικαστήριο», με το επιχείρημα «προστατεύω το πολίτευμα». Αναγνωρίζει ως πρόεδρο της Δημοκρατίας όμως εκείνον που κατάφερε να καταδικαστεί η χώρα διεθνώς.

Ακόμα, ο πρωθυπουργός υποστήριξε τον Κ. Τασούλα με το πάντα ενωτικό επιχείρημα της συσπείρωσης γύρω από τη σημαία, κάτι που δεν μπορούσε (χωρίς αιτιολογία) να κάνει η προκαθήμενη: «κατά το επόμενο διάστημα και σε ένα ταραγμένο διεθνές περιβάλλον, η πατρίδα χρειάζεται πρόεδρο της Δημοκρατίας με μακρά διαδρομή στα κοινά και με σαφή πολιτικά χαρακτηριστικά», είπε. Τέλος, πρόσθεσε και το φαιδρό επιχείρημα, από το οποίο πιάστηκαν όσοι βρέθηκαν στα πάνελ τις επόμενες μέρες, ότι αφού τον ψηφίσατε πρόεδρο της Βουλής με την ισχυρότερη πλειοψηφία στη μεταπολίτευση, θα τον ψηφίσετε και πρόεδρο της Δημοκρατίας. Πρόεδρος και ο ένας, πρόεδρος και ο άλλος. Το ίδιο νήμα τους ενώνει!

Σε κόμβο με πολλές κατευθύνσεις

Η απόφαση του Κ. Μητσοτάκη να αλλάξει την πολιτική παράδοση και να καταθέσει μια στενά κομματική πρόταση δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη, διότι σηματοδοτεί την είσοδο σε έναν κόμβο με πολλές κατευθύνσεις. Πρώτον, η Νέα Δημοκρατία καταφέρνει να έχει τον απόλυτο έλεγχο όλων των θεσμών και εξαλείφει κάθε θεσμικό αντίβαρο. Και αυτή είναι μια τεράστια ανατροπή της πολιτικής παράδοσης και κουλτούρας της μεταπολίτευσης. Ουσιαστικά η εξουσία της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και ο τρόπος που ασκείται δεν θα μπορεί να ελεγχθεί από πουθενά, ούτε καν συμβολικά. Η θέση του προέδρου της Δημοκρατίας είχε τη συνταγματική πρόβλεψη της ευρείας πλειοψηφίας, ώστε να διασφαλίζεται η κουλτούρα των συναινέσεων. Από την τελευταία συνταγματική αναθεώρηση αυτό καταργήθηκε συνταγματικά και πλέον το βλέπουμε να εφαρμόζεται.

Δεύτερον, η Νέα Δημοκρατία σε αυτή τη φάση (σε αντίθεση με τη στάση της την προηγούμενη βδομάδα στην κηδεία του Κ. Σημίτη) απομακρύνεται από το Κέντρο και τη διεκδίκηση των σκήπτρων του εκσυγχρονισμού και επιστρέφει στην αγκαλιά της δεξιάς. Επιλέγει να συσπειρώσει το κόμμα της, εκμεταλλευόμενη τον ανώτατο πολιτειακό θεσμό. Στην ίδια λογική, η Νέα Δημοκρατία επέλεξε να βουτήξει στη δεξαμενή των δεξιών ψηφοφόρων και όχι των κεντρώων για να ελέγξει τις διαρροές προς τα ακροδεξιά αλλά και να «βουλώσει το στόμα» του Α. Σαμαρά, ο οποίος υποχρεώθηκε να ψηφίσει τον «αδελφικό του φίλο» Κ. Τασούλα, παρότι όπως πρόσθεσε (μάλλον διεκδικεί και κάτι ακόμα ο διαγραφείς) ότι η διαφωνία του «με την πρόσφατη στάση του προέδρου της βουλής σε κορυφαία ζητήματα ισχύει στο ακέραιο». Βέβαια, θα χρειαστεί λίγη προσπάθεια ακόμα να βγάλει το στίγμα της ταύτισης με την ακροδεξιά από το να λέει ότι οι ψήφοι της δεν είναι ευπρόσδεκτες, καθώς φαίνεται οι Σπαρτιάτες έχουν σχέδιο να γίνουν ακολούθημα της ΝΔ, το έκαναν πρόθυμα και όταν άλλαξαν τις ανεξάρτητες αρχές και η ΝΔ δεν μπορεί να το κουκουλώσει, αφού τους έχει ανάγκη, εδώ που τα λέμε.

Τρίτον, θέλει να αφήσει τη βόμβα να σκάσει στα χέρια της αντιπολίτευσης. Επιλέγει την πολιτική του απομόνωση, αποκαλύπτοντας και τη γύμνια της αντιπολίτευσης, η οποία δεν θα καταφέρει να συμφωνήσει σε μία ενιαία πρόταση, που θα είχε συμβολικό χαρακτήρα και θα έστελνε σήμα συναίνεσης και συνεργασίας, και θα κλειστεί το κάθε κόμμα στο καβούκι του. Έτσι, το ΠΑΣΟΚ που όλο το προηγούμενο διάστημα περίμενε να συναινέσει με τη ΝΔ, επέλεξε να μην συναινέσει με τον ΣΥΡΙΖΑ (Λ. Κατσέλη) σε μια πρόταση, που ο δεύτερος είχε ήδη επιλέξει να μην συναινέσει με τη Νέα Αριστερά (Χρ. Ράμμος), και πρότεινε τον Τ. Γιαννίτση, για να συμβολίσει τον εκσυγχρονισμό -που εγκατέλειψε παροδικά και συγκυριακά η ΝΔ- ξεχνώντας ότι εκείνος συμβολίζει μια μεταρρύθμιση διάλυσης του ασφαλιστικού το 2001, η οποία προκάλεσε μια από τις μεγαλύτερες απεργίες της μεταπολίτευσης και ηττήθηκε στο δρόμο. Μαλλιοκούβαρα δηλαδή.

Τέταρτος γύρος ήττας

Τέταρτον, ο αήττητος πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Κ. Μητσοτάκης, επιλέγει μια στρατηγική ήττας στο μέσο του εκλογικού κύκλου, αποδεχόμενος ότι το 41% χάθηκε και ότι η νέα κατάσταση από τις ευρωεκλογές και ύστερα επιβάλλει νέα σχέδια, που παίρνονται υπό πίεση: ο Κ. Τασούλας θα εκλεγεί στην τέταρτη ψηφοφορία μάλλον με 171 ψήφους. Η πρώτη ψηφοφορία στις 25 Ιανουαρίου και η δεύτερη στις 31 Ιανουαρίου απαιτούν 200 ψήφους. Η τρίτη ψηφοφορία (6 Φεβρουαρίου) απαιτεί 180 ψήφους και η τέταρτη στις 12 Φεβρουαρίου 151 ψήφους. Πάει η εθνική ενότητα καλιά του. Το επόμενο διάστημα θα πρέπει ο Κ. Μητσοτάκης να ξαναχτίσει το προφίλ της κυβέρνησής του, ίσως και με έναν ανασχηματισμό που θα συμβολίζει μια νέα αρχή, να μαζέψει και τη γρίνια και τον τσακωμό για την πρασινίζουσα σύνθεση της κυβέρνησης. Βάζει και τον Νικήτα Κακλαμάνη πρόεδρο της Βουλής, να πάψει πια και αυτός να διαμαρτύρεται και να γίνουν πάλι μια ωραία ατμόσφαιρα, για να πάνε σιγά σιγά στις εκλογές.  

Το φωτεινό νήμα του Κ. Τασούλα μοιάζει με περιτύλιξη λώρου και προκαλεί ασφυξία. Η Νέα Δημοκρατία για να μην διαβεί τον ρουβίκωνα της συναίνεσης και προτείνει ένα πρόσωπο προερχόμενο από το ΠΑΣΟΚ, αλλά και για να μην αφήσει την ίδια κατάσταση να λιμνάζει όπως θα έκανε με την ανανέωση της θητείας της Κ. Σακελλαροπούλου επέλεξε ένα κομμάτι από τα σπλάχνα της και ας τρώει τις σάρκες της μετά. Ωστόσο, το νήμα της Νέας Δημοκρατίας έμπλεξε περισσότερο το κουβάρι του κόμματος, διότι το πρόβλημα στο εσωτερικό της παραμένει και έχει βγει στο φως, όσο και να ξάνει το κουβάρι της Δημοκρατίας (αλίμονο τι μας περιμένει) για να καλύψει το πρόβλημά της, «όλα γυμνά τριγύρω μας, όλα γυμνά εδώ πέρα» (Κ. Παλαμάς).