Gözüne diş nakli yapıldı, artık görebiliyor

Kanadalı Brent Chapman’ın hayatı henüz 13 yaşındayken radikal biçimde değişti. Basketbol oynarken aldığı bir ibuprofen, daha önce de kullandığı halde bu kez ciddi bir reaksiyona yol açtı: Stevens-Johnson Sendromu. Chapman komaya girdi, vücudunda ve göz yüzeyinde ağır yanıklar oluştu.

Chapman, CNN’e verdiği röportajda, “Son 20 yılda gözümü kurtarmak için yaklaşık 50 ameliyat geçirdim, çoğu kornea nakliydi. Yeni bir kornea takıyorlardı, bazen birkaç ay, bazen birkaç yıl dayanıyordu ama hiçbir zaman tamamen iyileşmedi” dedi.

Göze yerleştirilen bir diş

Bu yıl işler değişti. British Columbia Üniversitesi’nden kornea cerrahisi profesörü Dr. Greg Moloney, Chapman’ın görme yetis ini kendi dişini gözüne naklettiği bir ameliyatla geri kazandırdı.

Osteo-dento-keratoprotez (kısaca “gözde diş”) adı verilen bu prosedürde, hastadan bir diş alınarak yanağa naklediliyor, ardından gözün içine yerleştiriliyor. Standart kornea nakillerinin başarısız olduğu durumlarda son seçenek olarak kullanılıyor.

Sağlıklı bir gözde kornea, ışığın göze girişini sağlayan bir “ön cam” gibi çalışır. Ancak Stevens-Johnson Sendromu gibi rahatsızlıklar bu mekanizmayı bozabiliyor. Kornea naklinin reddedildiği bazı hastalarda ise çözüm, hastanın kendi dişiyle yeni bir yapı oluşturmak oluyor.

Görüş yeniden inşa ediliyor

Operasyonda genellikle köpek dişi ve onu canlı tutan ince bir kemik dokusu alınıyor. Daha sonra bu diş, 4 mm kalınlığında bir blok haline getiriliyor ve içine küçük bir optik silindir yerleştiriliyor. Birkaç ay boyunca yanağa veya göz kapağına dikilen bu yapı, çevresinde yumuşak dokunun oluşmasını sağlıyor. Son aşamada yapı göze naklediliyor, korneanın görevini üstleniyor. Ağız içinden alınan dokularla da yeni kornea kaplanıyor ve göze pembe bir ton veriyor. Eğer gözün arka yapıları sağlamsa, hasta yeniden görebiliyor.

Nadir ama etkili

Son derece nadir uygulanan bu cerrahi yöntem, başarılı olduğunda hastaya tam görme yetisi kazandırabiliyor. Dr. Moloney bu anı “çok duygusal” sözleriyle anlatıyor.

Chapman da “Çok mutluyum, dünyayı ve küçük şeyleri yeniden keşfetmek inanılmaz. Bu biraz gerçeküstü, hatta coşku verici” dedi. Yirmi yıl sonra ilk kez göz teması kurabildiğini de ekledi.

“Başka seçeneğimiz kalmamıştı. Nakiller çok kısa süre dayanıyordu ve her seferinde daha büyük riskler taşıyordu. Bunun uzun vadede bana daha fazla istikrar sağlayacağını biliyordum.”

Şimdi Chapman’ın tek isteği, kendi sözleriyle, “seyahat etmek ve dünyayı görmek.”