Dokuz sınırdan yedisi artık aşıldı, kıyamete 2 kaldı!

“Sınırlar” (limites planetarios) kavramı, gezegenin sistemlerinin sürdürülebilir çalışması için aşılmaması gereken dokuz kritik eşiği tanımlar. Bu eşiğin ötesine geçildiğinde, yaşamı destekleyen sistemlerde ciddi geri dönüşü olmayan zararlar oluşabilir. 

Bu sınırlar arasında; iklim değişikliği, okyanusların asitlenmesi, biyoçeşitlilik kaybı, arazi kullanımı değişimleri, su kullanımı, ozon tabakası, nitrojen-fosfor döngüsü, hava partikülleri kirliliği ve kimyasal kirlilik yer alıyor. 

Durum nasıl?

2009’da üç sınır aşıldı.
2015’te dört sınırın aşıldığı raporlandı.
2023’te altı sınır aşıldı.
Şu anda, yedisi aşılmış durumda.
Örneğin, biyoçeşitlilik ve ekosistem kaybı o kadar şiddetli seyrediyor ki, bu sınır açısından durum iklimden bile daha kritik görülüyor.

PIK’ten Boris Sakschewski, durumu “çok sayıda parametrenin norm dışı olması” biçiminde tanımlıyor; bu parametrelerin her biri ayrı ayrı zararlı olabilir ve birbirlerini olumsuz yönde besleyebilir. 

Bu iç içe geçen etkilerin “sistemik” risk oluşturduğu, yani yalnız tek bir sınırın ihlalinden ibaret olmayan daha geniş zararlar doğurabileceği vurgulanıyor.