Politika

Soyadı meselesi kapanmıştır: Bundan sonra kadın hangisini isterse o


ZEYNEP GÜVEN ÜNLÜ

@zeynepguvenunlu

Fotoğraf: Pexels

Kocamınkini mi alacağım, ikisini birden mi kullanacağım? Resmi evraklarda onunki görünse ama iş hayatım eskisi gibi devam etse? Ya boşanırsak, o zaman ne yapacağım?

Biz kadınların ‘Soyadlarımızı ne yapacağımız‘ konusundaki sorularımız belki tamamen bitmedi ama dün resmi gazetede çıkan kararla bir dönem sona erdi.

Artık isteyen kadın kendi soyadını, isteyen kocasınınkini, isteyen ikisini birden kullanabilecek.

Erkeğin soyadıyla bir asır

Belki şu aralar daha önemli meselelerimiz olduğu için, karar internet sitelerinde küçük bir haber olarak geçti. Halbuki bir zamanlar ne önemli meseleydi.

1926-2001 yılları arasında Türkiye’de medeni kanuna göre evlenen kadın kocasının soyadını almak zorundaydı.

14 Mayıs 1994’te yapılan bir değişiklikle evli kadınlar, eski soyadlarını eşlerin soyadlarının önüne ekleyebilme hakkı kazandı. Bundan neredeyse 30 yıl öncesinden bahsediyoruz; o dönem için ne büyük bir adım ne önemli bir kazanımdı.

Nikah memuruna ‘romantik’ soru

Gözümün önünde, bir kadın arkadaşımın 1996’daki nikahından hala taptaze bir sahne var: Nikah memuru çifte sormuş, ikisi de ‘kabul etmiş’ imza atacaklar. Arkadaşım dönüp memura “Ben şimdi dilekçe veriyorum kendi soyadımı da kullanmak için değil mi” diye soruyor! Anlayın işte öyle bir heyecandı çift soyadı kullanmak.

Arkadaşımın daha nikah kıyılırken peşine düştüğü ‘kızlık soyadı’ 80’lerde 90’larda bir kadının bağımsızlığına, gücüne, kariyerine vurgu yapardı. Kendi soyadını da kullanma konusunda başı çekenler, mesleki başarısı bastığı makale sayısıyla ölçülen akademisyenler olmuştu.

2000’lerin ortalarından itibaren, durum ilginç şekilde tersine döndü. Çifte soyadı, ‘birey‘ olmanın değil ‘evli‘ olmanın alameti farikası haline geldi. Bunun en büyük sebebi de sosyal medya profillerimiz oldu. Evlenir evlenmez kocasının soyadını alan kadınlar Facebook’ta hesap açarken kızlık soyadını da ekledi. Hoş bunun sebebi çok anlaşılır, neticede Facebook da ‘ilkokul arkadaşlarımızı bulmak için’ vardı.

‘Soyadı alyansı’

‘Çifte soyadı’ meselesini çok güzel anlatan bir de kavram var. ‘Soyadı alyansı’ sosyal bilimci Ayşegül Yaraman’a ait. 2014’te Vogue için röportaj yaptığım Yaraman iki soyadı kullanımıyla ilgili şunları söylemişti: “İki soyadı eşitlik mücadelesi sonucunda ortaya çıktı aslında. Ancak hukuken dahi, evli bir erkeğin tek soyadı varken, evli bir kadının iki soyadı olması eşitsiz bir durum. Çünkü kadının evli olduğu daha isminden anlaşılırken, erkeğin medeni durumu belli olmuyor. 80’li yıllarda çift soyadı kullanmakla, şimdi kullanmak arasında çok fark var. Ben de ilk yıllarda çift soyadı kullandım. O dönemde ilerici bir tavırdı. Ancak şu an aşılmış bir konu ve neredeyse cinsiyetçiliği yeniden üreten bir işlev kazandı.”

Dün resmi gazetede yayınlanan ve 9 ay sonra yürürlüğe girecek soyadı kararından sonra artık kadınların önünde üç seçenek var: İsteyen kocasının soyadını alacak, isteyen kendi soyadıyla devam edecek, isteyen her ikisini birden kullanacak.

Sizin tercihiniz ne olurdu?

AYM’den kadınlar için soyadı kararı




Apsny News

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

Başa dön tuşu