25 milyon euro bütçe! Akdeniz'de göçe yeni kalkan

Avrupa Birliği, Akdeniz üzerinden Avrupa’ya ulaşmaya çalışan göçmenlerin hareket güzergahlarını çıkış noktalarında kontrol altına almak için Libya’nın doğusuna yöneliyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Avrupa liderlerine gönderdiği mektuba dayanan Reuters haberine göre Brüksel, doğu Libya’daki göç işbirliğini genişletmek üzere 25 milyon euroluk ek kaynak ayırdı. Yeni kaynak; sınır yönetimi, denizde arama-kurtarma ve insan kaçakçılığıyla mücadele faaliyetlerinde kullanılacak. Karar, AB’nin yalnızca Trablus merkezli hükümetle değil, doğu Libya’da askeri ve siyasi kontrolü elinde bulunduran Halife Hafter’e bağlı makamlarla da çalışmaya yöneldiğini gösteriyor. Brüksel’in hedefi, Libya kıyılarından Avrupa’ya uzanan geçişleri azaltırken göçmenlerin Libya’ya gelişini de sınırlandırmak.

TOBRUK’TA RADAR

AB’nin doğu Libya’yla işbirliği, yeni finansman kararından önce de gündeme gelmişti. Temmuz ayında açıklanan plan kapsamında, Hafter güçlerinin kontrolündeki Bingazi’de bir deniz kurtarma koordinasyon merkezi kurulması ve Tobruk’ta radar donanımlı bir gözetleme kulesi oluşturulması öngörülüyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün açıklamasında aktarılan bilgilere göre AB, Bingazi’deki merkez için desteği doğruladı. Avrupa Birliği’nin deniz misyonu IRINI ile Libya’daki ilgili kurumlar arasında hazırlanan teknik düzenleme ise denizde arama-kurtarma kapasitesinin artırılması için malzeme desteği, operasyonel koordinasyon ve eğitim öngörüyor.

AB, HAFTER’LE TEMASLARINI ARTIRIYOR

Libya, Muammer Kaddafi’nin 2011’de devrilmesinden bu yana siyasi ve askerî bölünmüşlüğünü aşamadı. Trablus merkezli hükümet ülkenin batısında, Hafter’e bağlı Libya Arap Silahlı Kuvvetleri ise doğu ve güneyin geniş kesimlerinde etkili. AB, uluslararası düzeyde Trablus merkezli hükümeti tanımaya devam ederken son dönemde doğudaki makamlarla da temaslarını artırdı. Reuters’a göre bu yakınlaşmanın nedenlerinden biri, Hafter’in kontrolündeki bölgelerden göçmen çıkışlarının yükselmesi. Von der Leyen, Libya’nın Avrupa Birliği’ne düzensiz geçişlerde başlıca çıkış noktası olmayı sürdürdüğünü belirterek, Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ile birlikte göçmenlerin gönüllü geri dönüşlerini desteklediklerini bildirdi.

AVRUPA’YA GEÇİŞLERDE ÜÇTE BİRLİK DÜŞÜŞ

AB’nin yeni adımı, düzensiz göç rotalarındaki değişimin yaşandığı bir dönemde geldi. Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı Frontex’in 11 Eylül’de yayımlanan verilerine göre, 2026’nın ilk sekiz ayında AB’nin dış sınırlarında yaklaşık 74 bin düzensiz geçiş tespit edildi. Bu sayı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık üçte bir daha düşük.