457 yıllık dünya haritası değişiyor! BM'den tarihi karar

Birleşmiş Milletler'den dünya haritalarının kullanımını değiştirebilecek dikkat çekici bir karar geldi.

BM Genel Kurulu, 1569 yılında Flaman haritacı Gerardus Mercator tarafından geliştirilen Mercator projeksiyonunun kullanımının azaltılması ve kıtaların gerçek büyüklüklerini daha doğru gösteren haritaların yaygınlaştırılması yönündeki kararı kabul etti.

Togo öncülüğünde ve Afrika ülkelerinin desteğiyle hazırlanan karar için 164 ülke “evet” oyu verirken, 6 ülke çekimser kaldı. ABD ise karşı oy kullanan tek ülke oldu.

AFRİKA HARİTALARDA GERÇEĞİNDEN ÇOK DAHA KÜÇÜK GÖRÜNÜYOR

Kararın merkezinde, yaklaşık 457 yıldır kullanılan Mercator projeksiyonunun yarattığı boyut bozulması bulunuyor.

Mercator projeksiyonu, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe kara parçalarının görünür büyüklüğünü giderek artırıyor. Bunun en çarpıcı örneklerinden biri Afrika ile Grönland arasındaki fark.

Geleneksel Mercator haritalarında Grönland ile Afrika birbirine yakın büyüklükteymiş gibi görünürken, gerçekte Afrika'nın yüzölçümü Grönland'ın yaklaşık 14 katı.

YENİ HARİTANIN ADI: “EQUAL EARTH”

BM kararı, 2018 yılında geliştirilen “Equal Earth” projeksiyonunun yaygınlaştırılmasını destekliyor. Bu sistem, kıtaların ve ülkelerin birbirlerine göre yüzölçümlerini Mercator'a kıyasla çok daha doğru biçimde gösteriyor.

Kararın ardından Equal Earth benzeri haritaların özellikle okullarda, ders kitaplarında, kamu kurumlarında, medyada ve dijital harita teknolojilerinde daha yaygın kullanılması hedefleniyor. Togo'nun da yıl sonuna kadar okul coğrafya materyallerini güncellemeyi planladığı bildirildi.

ABD TEK BAŞINA KARŞI ÇIKTI

Oylamanın en dikkat çekici ayrıntılarından biri ABD'nin tutumu oldu.

164 ülkenin desteklediği karara yalnızca ABD karşı oy verdi. Washington yönetimi girişimin coğrafi doğruluğun ötesinde “ideolojik” bir gündem taşıdığı görüşünü savundu.

Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey ise girişimin temel amacını Reuters'a yaptığı açıklamada “Adil bir dünya, adil bir haritayla başlar” sözleriyle anlattı.

MERCATOR HARİTASI TAMAMEN YASAKLANMIYOR

Karar, dünya üzerindeki bütün Mercator haritalarının bir anda değiştirileceği anlamına gelmiyor. BM Genel Kurulu kararı hukuken bağlayıcı değil ve ülkeleri mevcut haritaları kaldırmaya zorlamıyor. Ayrıca Mercator projeksiyonunun deniz ve hava navigasyonunda kullanılmasına karşı bir yasak da getirilmiyor.

Ancak BM'nin kararı, eğitimden medyaya ve dijital platformlara kadar günlük hayatta kullanılan dünya haritalarında Equal Earth gibi alanları daha doğru gösteren projeksiyonlara geçişi teşvik ediyor.