Çamur gidiyor, balık geliyor... Marmara dirilişi dipten başlıyor

İzmit Körfezi'nde, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen “Dip Çamuru Temizleme Projesi” geçen mayıs ayından bu yana devam ediyor. Proje tamamlandığında yıllardır kirlilikle gündeme gelen İzmit Körfezi'nin “dev bir akvaryum” haline geleceği belirtiliyor. Bu iddialı proje kapsamında toplam 33 milyon metreküp çamur çıkarılması planlanırken, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki ile Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın sık sık proje alanına giderek çalışmaları koordine ediyorlar.

OKSİJEN SEVİYESİ YÜKSELİNCE BALIKLAR ÇOĞALIYOR

Marmara Denizi için büyük umutların bağlandığı projeye yoğun bir ilgi de var. Bölgenin yerel yönetimlerinden ve sivil toplum örgütlerinden yetkililer çalışmaları dikkatle izlerken, balıkçılar da devam eden çalışmalardan oldukça umutlu. Dip çamuru çekildikçe İzmit Körfezi'ndeki oksijen oranının arttığı, bunun da balık popülasyonuna olumlu etki ettiği belirtiliyor. Nitekim projeyi yürüten kurumlar da temizlenmiş alanda yeniden hayatın başladığına ve yeni balık türlerinin oluştuğuna şahit olduklarını belirtiyorlar. Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, Marmara'nın “dipten dirilişinin” başladığını belirterek, dip çamurunun denizin en önemli sorunu olduğunu söylüyor.

ÇAMUR DENİZDEN NASIL ÇEKİLİYOR?

Körfez’in en üst noktasında çok büyük bir alanda toplanmış bir çamur kütlesi bulunuyor. Yaklaşık 650 futbol sahasını kaplayan çamur İzmit Körfezi’nin dibinden çıkarılıyor. TÜBİTAK ve İstanbul Üniversitesi'nin ortaklaşa geliştirdiği projenin 5 yıl sürmesi bekleniyor. İki etaplı projede 720 hektarlık alanda önce 3,5 milyon metreküp dip çamurunun tahliyesi gerçekleştiriliyor. Proje kapsamında çamur borularla çıkarılarak İzmit Atletizm Pisti’nin arkasına kurulan susuzlaştırma tesisine taşınıyor.

MÜSİLAJI BESLEYEN KAYNAK KURUTULUYOR

Çekilen çamur "membran" adı verilen tüplerin içine sulu bir şekilde pompalanıyor. Katkı maddeleriyle çamur çökertilerek tüplerin içinde hapsediliyor. Ardından temizlenen su denize geri veriliyor. Denizdeki suyun içinde bulunan azot ve fosfor müsilajın ortaya çıkmasına sebep olan mikroorganizmaları besliyor. Körfez'de yapılan dip çamuru temizliği işte bu beslenme kaynaklarını ortadan kaldırıyor. Müsilajla birlikte denizdeki oksijen seviyesi azaldığı için denizdeki canlı yaşamı tehlikeye giriyordu.

KURUYAN ÇAMUR KUZEY MARMARA OTOYOLU'NA

Yetkililer günlük 72 metreküp çamurun "susuzlaştırıldığını" belirtilirken,  Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nden yapılan açıklamada ise en çok dipten çıkarılan çamurun yaydığı koku ile ilgili sorunların giderildiği duyuruldu. Kokunun bertaraf edilmesi için özel bir tekstil ürünü olan geotekstil tüpleri kullanılırken,  bu tüpler sayesinde yaz aylarında 15, 20 günde, kışın ise değişen sürelerde çamur yüzde 60 kurutuluyor. Kuruyan çamur, Kuzey Marmara Otoyolu için açılan taş ocaklarına götürülüyor. Doldurulan taş ocakları rekreasyon alanına dönüştürülecek ve ağaçlandırılacak.

HER AY DÜZENLİ BİYO-ÇEŞİTLİLİK KONTROLÜ

Öte yandan İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi'ne ait 'Yunus-S' isimli araştırma gemisi İzmit Körfezi’nde belirlenen noktalardan örnekleme çalışmaları yaptı. Bu çalışmalarla mevcut deniz biyo-çeşitliliğin ortaya çıkarılması amaçlandı. Dip çamurunu çekme işlemi öncesinde yürütülen çalışmalar çamurun çekildiği dönem ve sonrasını da kapsayacak şekilde ileriki dönemlerde de tekrarlanacak.

 ertan.altan@haberglobal.com.tr

Kaynak: Web Özel