Dünyanın iklim bilançosu giderek ağırlaşıyor. William Ripple, Christopher Wolf, Michael Mann ve Johan Rockström’ün de aralarında bulunduğu bilim insanlarının hazırladığı 2026 İklim Durumu Raporu, BioScience dergisinde yayımlandı. Araştırmaya göre atmosferdeki sera gazları, okyanusların depoladığı ısı ve küresel sıcaklık göstergeleri alarm veriyor. Dünya’nın izlenen 16 iklim göstergesinin yüzde 44’ü rekor düzeye ulaşırken, fosil yakıt tüketimi ve karbon salımlarındaki artış krizi derinleştiriyor. Uzmanlar, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde kritik iklim eşiklerinin aşılma riskinin büyüyeceğine dikkat çekiyor.

ISINMA HIZI KATLANDI

Rapordaki en çarpıcı bulgulardan biri küresel ısınmanın hızlanması oldu. 1970-2010 döneminde on yılda yaklaşık 0,19 derece olan ısınma hızı, 2010 sonrasında 0,36 dereceye yükseldi. Böylece ısınma hızı yaklaşık yüzde 90 arttı. Mayıs 2026’da atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu 428 ppm’i aşarak sanayi öncesi seviyenin yaklaşık yüzde 50 üzerine çıktı. Araştırmacılar, mevcut hızlanmanın kalıcı olması durumunda 2 derecelik küresel ısınma eşiğinin 2050’den önce aşılabileceği uyarısında bulunuyor.

TÜRKİYE’DE SU KITLIĞI KAPIDA

Küresel raporda Türkiye’ye özel bir değerlendirme bulunmasa da ulusal veriler tehlikenin boyutunu ortaya koyuyor. Devlet Su İşleri’nin 2026’da paylaştığı verilere göre Türkiye’de kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarı 1.301 metreküp düzeyinde. Bu rakam ülkeyi su stresi yaşayan ülkeler arasında konumlandırıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın uzun vadeli projeksiyonlarında ise kişi başına kullanılabilir su miktarının 2030’da 1.200, 2040’ta 1.116 ve 2050’de 1.069 metreküpe gerileyebileceği hesaplanıyor. Bakanlığın çalışmalarında iklim değişikliği nedeniyle bazı havzalarda su varlığının yüzde 25’e varan oranlarda azalabileceği de belirtiliyor.

SICAKLIK 46,8 DERECEYE ÇIKTI

Türkiye’nin sıcaklık verileri de küresel iklim krizinin etkilerini ortaya koyuyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 2026 verilerine göre yaz aylarında en yüksek sıcaklık 46,8 dereceyle Şırnak’ın Cizre ilçesinde ölçüldü. Ülke genelinde yaz mevsimi ortalama sıcaklığı 24,4 dereceye ulaşarak mevsim normallerinin 0,4 derece üzerinde gerçekleşti. Temmuz ortalaması 25,3, ağustos ortalaması ise 25,7 derece oldu.

10,8 MİLYON HEKTAR KÜLE DÖNDÜ

2026’da yayımlanan küresel iklim raporu, orman yangınlarının ulaştığı ürkütücü boyutu da ortaya koydu. Rapordaki son tamamlanmış yıl verilerine göre dünya genelinde yangınlar nedeniyle 10,8 milyon hektar ağaç örtüsü kaybedildi. Yaklaşık 108 bin kilometrekarelik bu alan, Türkiye yüzölçümünün yüzde 14’üne karşılık geliyor. Yangın kaynaklı orman kaybı, kayıtlardaki en yüksek üçüncü seviyeye ulaştı.

FATURA 365 MİLYAR DOLAR

Bilim insanlarının bir diğer uyarısı, iklim sistemindeki kritik eşiklerle ilgili. Rapora göre Amazon ormanları, küresel sıcaklık artışının 1,5-1,9 dereceye ulaşması ve ormansızlaşmanın devam etmesi halinde geri dönüşü güç bir değişim sürecine girebilir. Atlantik Okyanusu’ndaki büyük akıntı sisteminin zayıflaması ise Avrupa ve çevresindeki yağış düzenlerini değiştirebilir. 2026 İklim Durumu Raporu’nu değerlendiren Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Kurnaz ise şu uyarıları gündeme taşıdı: “Türkiye, dünya ortalamasından daha hızlı ısınan Akdeniz havzasında bulunuyor. Önümüzdeki dönemde El Nino etkisiyle sıcaklıklar daha da artabilir ve bu durum kuraklık ve orman yangını risklerini büyütebilir. Tarımda damla sulama ve su verimliliğine öncelik vermeli, orman yangınlarına karşı erken uyarı sistemlerini güçlendirmeliyiz. Kentlerimizi aşırı sıcaklara dayanıklı hale getirmeli, güneş ve rüzgar enerjisinin kullanımını yaygınlaştırmalıyız.”