Atmosferdeki sera gazı yoğunluğu bir kez daha rekor kırdı. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) 27 Ekim’de yayımladığı yıllık rapora göre karbondioksit, metan ve diazot monoksitin küresel ortalama yoğunlukları 2025’te ölçümlerin başladığı dönemden bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı. WMO verilerine göre atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu 2025’te milyonda 426,8 parçaya (ppm) yükseldi. Bu, sanayi öncesi dönem olarak kabul edilen 1750 öncesindeki seviyenin yüzde 153’ü anlamına geliyor. Karbondioksit yoğunluğu bir yılda 2,8 ppm arttı. Artış, son on yılın ortalamasının üzerinde gerçekleşti. Raporda, atmosferde biriken sera gazlarının daha fazla ısıyı hapsettiği ve bunun uzun vadeli sıcaklık artışını güçlendirdiği belirtildi. WMO Genel Sekreter Yardımcısı Ko Barrett, sera gazlarının atmosferde benzeri görülmemiş miktarda ısı tutulmasına neden olduğunu, bunun aşırı hava olayları ve toplumlar üzerindeki riskleri artırdığını söyledi.

METAN VE DİĞER SERA GAZLARI DA REKORDA

WMO raporuna göre metanın küresel ortalama yoğunluğu 2025’te milyarda 1.948 parçaya (ppb) ulaştı. Bu, sanayi öncesi seviyenin yüzde 267’sine karşılık geliyor. Üçüncü önemli uzun ömürlü sera gazı olan diazot monoksitin yoğunluğu ise milyarda 339,1 parçaya yükseldi; sanayi öncesi döneme göre artış yüzde 26 oldu. Karbondioksit esas olarak fosil yakıtların yakılması ve arazi kullanımındaki değişikliklerden kaynaklanıyor. Metan; hayvancılık, pirinç tarımı, fosil yakıt üretimi, atık depolama alanları ve biyokütle yakımı gibi kaynaklardan atmosfere salınıyor. Diazot monoksit ise tarımda gübre kullanımı, bazı sanayi faaliyetleri ve biyokütle yakımıyla ilişkilendiriliyor. WMO, her yıl atmosfere salınan karbondioksitin yaklaşık yarısının atmosferde kaldığını, geri kalanının ise kara ekosistemleri ve okyanuslar tarafından emildiğini belirtiyor. Bu nedenle atmosferde ölçülen yoğunluk, yalnızca o yılki emisyonları değil, geçmiş yıllardan birikmiş gazları da yansıtıyor.

2026 İÇİN DE ARTIŞ BEKLENİYOR

WMO, 2026’da karbondioksit yoğunluğunun yükselmeye devam etmesini bekliyor. Kurum, fosil yakıt kullanımının sürmesinin yanı sıra güçlü bir El Niño olayının gelişmesinin de artışa katkıda bulunabileceği uyarısını yaptı. El Niño, Pasifik Okyanusu’ndaki deniz yüzeyi sıcaklıklarını ve küresel hava düzenlerini etkileyen doğal bir iklim olayı. Güçlü bir El Niño, bazı bölgelerde kuraklığı ve orman yangınlarını artırarak bitki örtüsünün atmosferden karbondioksit çekme kapasitesini azaltabiliyor.

ELEKTRİK EKİPMANLARINDAKİ GAZ

WMO raporunda, elektrik üretimi ve dağıtım ekipmanlarında kullanılan kükürt hekzaflorür (SF6) gazına da dikkat çekildi. Bu gazın atmosferdeki yoğunluğu 2025’te rekor düzeyde arttı. SF6’nın küresel ısınma potansiyeli, 100 yıllık değerlendirme süresinde karbondioksitin 24 bin katından fazla. Gaz atmosferde bin yıldan uzun süre kalabiliyor. Elektrik şebekelerinin genişlemesi ve elektrifikasyonun artmasıyla kullanılan bu gazın sızıntıları, enerji dönüşümünün iklim üzerindeki olumlu etkilerini azaltabilecek riskler arasında gösteriliyor.