Küresel ekonomi, artan borç yükü ve yükselen finansman maliyetlerinin baskısı altında. IMF’nin dün yayımladığı Mali İzleme Raporu, dünya genelindeki kamu borcunun 2025’te gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 94’üne ulaştığını ve mevcut eğilimin sürmesi halinde 2029’da yüzde 100’ü aşabileceğini ortaya koydu. Uluslararası Finans Enstitüsü’nün (IIF) Eylül 2026 tarihli Küresel Borç İzleme raporuna göre ise kamu kesimi, şirketler ve hanehalklarının borçları dahil olmak üzere küresel toplam borç, 2026’nın ilk yarısında 365 trilyon doları aştı. Bu tutar, dünya genelindeki yıllık ekonomik üretimin yaklaşık yüzde 305’ine karşılık geliyor.

IMF: TAHVİL FAİZLERİ ARTIRIYOR

IMF’nin 13 Ekim’de yayımladığı Küresel Finansal İstikrar Raporu, dünya finans piyasalarının ekonomik şoklara karşı dayanıklılığını koruduğunu ancak sistemik risklerin yüksek kaldığını bildirdi. Raporda üç temel risk öne çıkarıldı. Buna göre yapay zeka yatırımlarının beklenen getiriyi sağlayamaması halinde teknoloji şirketlerinin değerlemelerinde sert düşüş yaşanması, enflasyon ve kamu maliyesine ilişkin kaygılar nedeniyle devlet tahvili getirilerinin hızla yükselmesi ve finansal kuruluşları hedef alan siber saldırılar kaygı uyandırıyor.

KÜRESEL BORÇ 20 YILDA İKİ KATTAN FAZLA ARTTI

Veriler, küresel borç sorununun uzun vadeli boyutunu da ortaya koyuyor. 2005’te yaklaşık 130 trilyon dolar olan toplam küresel borç, 2026’nın ilk yarısında 365 trilyon doların üzerine çıktı. Aynı dönemde borcun dünya ekonomik üretimine oranı yaklaşık yüzde 240’tan yüzde 305’e yükseldi. Rapora göre borç artışında küresel finans krizinin ardından uygulanan politikalar, COVID-19 salgını dönemindeki kamu harcamaları ve son yıllarda savunma, enerji güvenliği ve altyapı yatırımları için artan finansman ihtiyacı etkili oldu.

BORÇLANMA MALİYETLERİ YÜKSELİYOR

Rapora göre küresel borç tartışmasının merkezinde ABD ve Avrupa’nın büyük ekonomileri bulunuyor. Yüksek kamu borcu, bütçe açıkları ve yeni tahvil ihraçlarının artması, yatırımcıların uzun vadeli devlet tahvillerinden talep ettiği getirileri yükseltiyor. Avrupa Komisyonu Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis, euro bölgesinde şu anda yeni bir kamu borcu krizinin işaretlerinin bulunmadığını, ancak artan borçlanma maliyetleri nedeniyle hükümetlerin mali disipline önem vermesi gerektiğini söyledi.