Jeopolitik aksaklık! Kabloya yeni güzergah mı?

Doğu Akdeniz'de Girit ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında deniz altından geçirilmesi planlanan elektrik nakil hattı çıkmaza girdi. Türkiye'nin kendi Münhasır Ekonomik Bölgesi'nden geçtiği için itiraz ettiği kablo projesinin geleceği belirsizliğini koruyor. Yunan basınına yansıyan kulis bilgilere göre gerekçe olarak "mali ve jeopolitik aksaklıklar" gösterilirken, mevcut kablonun Ege'deki Yunan adaları arasında kullanılabileceği belirtiliyor. Gelişmenin detayları ise şöyle ifade ediliyor: "Girit ile Kıbrıs arasında yapılması planlanan büyük deniz altı elektrik bağlantısının geleceği, mali ve jeopolitik aksaklıklar nedeniyle belirsiz. Bu durum, Yunan yetkilileri ve şebeke operatörü olan ADMIE adlı kuruluşu, yapım aşamasındaki kablonun güzergahını değiştirmeyi düşündürdü."

YENİ ROTA EGE

Doğu Akdeniz'deki girişimden vazgeçme noktasına gelen Atina'nın yeni güzergahının ne olacağı ise şöyle anlatılıyor: "ADMIE, Fransız kablo üreticisi Nexans'a ödemeleri askıya aldı. İki ay sonra her iki şirket de Doğu Akdeniz derinlikleri için tasarlanan kabloyu Yunan adaları arasına döşemek amacıyla bir plan hazırlamaya başladı. Şu anda On İki Ada'yı bağlamak için alternatif bir araştırma yapılıyor.

TÜRKİYE KARŞI ÇIKIYOR

1,4 milyar euro büyüklüğündeki Yunanistan-Günay Kıbrıs elektrik bağlantı projesi, aslında Avrupa'yı İsrail üzerinden Hindistan'a bağlayacak hattın ilk projesi olarak biliniyor. Yunanistan'ın girişimi Türkiye'nin uluslararası sularda deniz tabanı araştırmalarına karşı çıkması nedeniyle Temmuz 2024'te askıya alındı. Yunan hükümeti "projenin programa göre ilerleyeceğini" açıklarken araştırma faaliyetleriyle ilgili belirsizlik devam ediyor.

ARAŞTIRMA YAPILIYOR

Yunan basınına göre ADMIE ve Nexans, Güney Kıbrıs için planlanan kabloyu farklı bir hatta kullanmak için teknik düzeyde fizibilite yapılıyor. Ancak haberlere göre Ege projesi farklı bir teknik profil gerektirirken mevcut kablonun yeniden kullanılması durumunda maliyetler azalıyor. Nexans'ın, Ege bağlantılarıyla ilgili hala devam eden ihalede üç teklif sahibinden biri olduğu belirtiliyor. Projeyi Ekim 2023'te resmen üstlenen ADMIE'nin ise AB fonlarından halihazırda 270 milyon euroluk bir bütçe harcadığı belirtiliyor.

TÜRKİYE'YE BİLDİRİM ŞART

Müstafi amiral Cihat Yaycı, söz konusu hat çekme çalışmasının Türkiye için sonuçlarını değerlendirirken Yunanistan'ın, Türkiye'nin Münhasır Ekonomik Bölgesi'nden geçmesi planlanan hatla ilgili Ankara'dan izin almasının şart olduğunun altını çiziyor. Yaycı deniz hukuku ile ilgili "Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi uygulamalarına göre Türkiye'ye güzergah bilgisi verilmesi lazımdır. Türkiye'de buna onay verecek ya da çekinceleri varsa güzergahla ilgili itirazlarda bulunacaktır" bilgisini verdi.

EGEMENLİK KORKUSU

Yunanistan'ın, Türkiye'ye başvurması durumunda Ankara'nın Akdeniz'deki egemenliğini kabul etmiş duruma düşmekten çekindiğini belirten Yaycı, "Güzergah bildirimi yapılması gerekmektedir. Ancak bundan kaçınıyorlar. Sebebi de eğer güzergah bildirimi yaparlarsa buranın Türkiye'nin kıta sahanlığı olduğunun kabul edilmesinden korkmaları. Türkiye için sanki elektrik kablosuna karşıymış gibi bir imaj çizmeye çalışıyorlar. Biz kablo geçirilmesine karşı değiliz; bizim kıta sahanlığımızdan geçilirken güzergah bildiriminin yapılması gerekmektedir" ifadelerini kullandı.

[email protected] 

Kaynak: Web Özel