Avrupa’da küçük domateslerden kaynaklandığı belirlenen bakteriyel salgın, halk sağlığını tehdit eden ciddi bir soruna dönüştü. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’nin (ECDC) verilerine göre 2023’ten Eylül 2026’ya kadar Salmonella Strathcona bakterisiyle bağlantılı 800’ü aşkın vaka kaydedildi. Yalnızca bu yıl 10 Avrupa ülkesinde 160’tan fazla yeni enfeksiyon tespit edildi. İtalya‘da alınan son karar ise tehlikenin ulaştığı boyutu gözler önüne serdi. Ülkenin Emilia-Romagna bölgesinde okul yemekhaneleri, hastaneler, huzurevleri ve sosyal bakım kuruluşlarında çeri domateslerin pişirilmeden servis edilmesi yasaklandı.

SİCİLYA’YA UZANDI

Avrupa sağlık otoritelerinin araştırmaları, salgının merkezinde İtalya’nın Sicilya bölgesinde yetiştirilen küçük domateslerin bulunduğunu ortaya koydu. Avusturya, Almanya, Fransa, Danimarka, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç ve İsveç’te vakalar bildirilirken, hastalananların bir bölümünün yakın zamanda İtalya’ya seyahat ettiği belirlendi. Ancak ülke dışına hiç çıkmayan kişilerde de aynı bakterinin görülmesi, kontamine ürünlerin sınır ötesine taşındığı yönündeki endişeleri güçlendirdi. İtalya’nın Emilia-Romagna bölgesinde 2024-2026 döneminde 112 Salmonella Strathcona ve 5 Salmonella Typhimurium enfeksiyonu kayıtlara geçti. Yetkililer, taze domateslerin üretimden dağıtıma uzanan karmaşık tedarik zinciri nedeniyle riskli ürünlerin izinin sürülmesinde güçlük yaşandığını açıkladı.

KUYU SUYUNDA ÇIKTI

Araştırmalardaki en çarpıcı bulgulardan biri ise üretim alanlarında ortaya çıktı. Sicilya’daki bir domates üreticisinin Kasım 2024’te alınan kuyu suyu örneğinde salgınla bağlantılı Salmonella bakterisi tespit edildi. Avusturya’da yürütülen sonraki incelemelerde de İtalya’dan gelen çeri domateslerde aynı salgın suşuna rastlandı. Bu bulgular, sorunun yalnızca market raflarında veya mutfaklarda başlamadığını, tarımsal üretimin ilk aşamalarına kadar uzanabildiğini gösterdi.

PEŞ PEŞE ÖNLEMLER

Salgının yeniden hız kazanması üzerine Avusturya da 16 Ekim’de tüketicileri uyardı. Sicilya’nın Ragusa ve Caltanissetta bölgelerinden gelen küçük domateslerin çiğ yenmemesi, tüketilecekse yeterince pişirilmesi istendi.

PANİK YARATILMAMALI

Gıda Bülteni Yayın Koordinatörü, tarım ve gıda uzmanı Gürkan Akgüneş ise ortaya çıkan tablonun ardından gıda güvenliğine ilişkin önemli uyarıları yeniden gündeme taşıdı. Akgüneş şunları söyledi: “Gıda güvenliğinde en büyük tehlikelerden biri, gerçek risklerin göz ardı edilmesi kadar yanlış bilgilerle toplumda gereksiz panik oluşturulmasıdır. Salmonella gibi bakteriler özellikle çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler için ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Üstelik sebze ve meyveleri yıkamak her zaman bütün bakterilerden arındırmak anlamına gelmez.”

“BİLİMSEL VERİLERE BAKILMALI”

“Biz kendi web sayfamızda konuyu gündeme getirdik. Şunu da özellikle belirtmek isterim, İtalya’da alınan bir önlemi Türkiye’deki bütün çeri domatesler tehlikeliymiş gibi sunmak da doğru değil. Gıda haberciliği uzmanlık ve özen isteyen bir alandır. Vatandaşın neyi tüketip neyi tüketmemesi gerektiği korkuyla değil, bilimsel verilerle anlatılmalıdır. Çünkü gıda güvenliğinde yanlış bilgi de en az ihmal kadar ciddi sonuçlar doğurabilir.”