Sibirya'nın altında uyuyan tehlike! 10 bin yıllık salgın korkusu

Sibirya'nın Irkutsk kentindeki veba araştırma enstitüsünde çalışan 28 yaşındaki Darya Shipilova'nın 2 Ekim'de hayatını kaybetmesi uluslararası sağlık alarmına yol açtı. Yaklaşık 200 kişi tedbir amacıyla karantinaya alındı. Rusya ölüm nedenini bilinmeyen kökenli zatürre olarak açıklarken, yapılan yaklaşık 5 bin testte veba etkenine rastlanmadığını bildirdi. Dünya Sağlık Örgütü ise olayın aydınlatılması için daha fazla bilgi istedi.

10 BİN YILLIK TEHLİKE

Uzmanlara göre asıl büyük soru, Sibirya'nın kalıcı donmuş topraklarında saklı. Bilim insanları, on binlerce yıl boyunca donmuş halde kalan bazı virüsleri laboratuvar ortamında yeniden etkinleştirmeyi başardı. Bugüne kadar canlandırılan eski virüslerin bir bölümü yalnızca amipleri enfekte ediyor. Ancak araştırmacılar, çözülen topraklardan başka mikroorganizmaların da açığa çıkabileceği ihtimalini araştırıyor. Bunların insanlarda yeni bir salgın başlatacağı ise henüz kanıtlanmış değil.

2 BİN 350 REN GEYİĞİ ÖLDÜ

Tehlikenin somut örneği 2016'da yaşandı. Sibirya'nın Yamal Yarımadası'nda aşırı sıcakların ardından patlak veren şarbon salgınında 2 bin 350 ren geyiği öldü, onlarca insan hastalandı. Araştırmalar, donmuş toprağın çözülmesinin şarbon sporlarının yeniden açığa çıkmasında rol oynamış olabileceğini ortaya koydu.

YENİ SALGININ ADRESİ Mİ?

Arktik bölgesindeki hızlı ısınma, binlerce yıldır donmuş toprakların çözülmesini hızlandırıyor. Uzmanların endişesi yalnızca eski mikroorganizmaların ortaya çıkması değil; bölgede artan insan faaliyetleri ve ulaşım ağları nedeniyle olası enfeksiyonların uzak coğrafyalara taşınabilmesi. Sibirya'daki laboratuvar ölümüyle donmuş topraklardaki patojenler arasında kanıtlanmış bir bağlantı bulunmuyor. Ancak iki gelişme, küresel salgınlara karşı erken uyarı ve uluslararası bilgi paylaşımının önemini yeniden gündeme taşıyor.

48 BİN YILLIK VİRÜS UYANDI!

Sibirya'da eriyen donmuş topraklar, binlerce yıldır saklı kalan mikroorganizmaları yeniden gün yüzüne çıkarıyor. Bilim insanları, 48 bin 500 yıllık bir virüsü laboratuvar ortamında yeniden etkinleştirmeyi başarırken, 2023'te yayımlanan araştırmada 13 eski virüs incelendi. Dünyanın en hızlı ısınan bölgelerinden Arktik'te çözülme hızlanırken, geçmişte yaşanan bir felaket endişeleri artırıyor. Sibirya'da 2016 yılında patlak veren şarbon salgınında 2 bin 300'den fazla ren geyiği telef oldu, onlarca kişi hastaneye kaldırıldı ve 12 yaşındaki bir çocuk yaşamını yitirdi. Son olarak Rusya'daki veba araştırma merkezinde 28 yaşındaki bir teknisyenin şüpheli ölümü üzerine yaklaşık 200 kişi karantinaya alındı. Yetkililer yaklaşık 5 bin test yapıldığını açıklarken, Dünya Sağlık Örgütü olayla ilgili daha fazla bilgi talep etti. Uzmanlara göre asıl tehlike, donmuş topraklardan açığa çıkabilecek bilinmeyen mikroorganizmalar.