Türkiye’de tütünle mücadelede yeni bir döneme hazırlanılıyor. Sağlık Bakanlığı ve AK Parti tarafından yürütülen çalışmalarla sigara yasağının kapalı alanların dışına taşınması, açık alanlarda da sigara kullanımının sınırlandırılması hedefleniyor. Düzenleme hayata geçerse bugüne kadar sigara içilebilen çok sayıda kamusal alan yeni yasaklarla karşı karşıya kalacak. Teklifin ocak-şubat döneminde TBMM’ye sunulması bekleniyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ise ekim ayında yaptığı açıklamada düzenlemenin kısa süre içinde Meclis’e geleceğini söylemişti.

PARKLAR, PLAJLAR VE SAHİLLER

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından birini açık alanlardaki sigara kısıtlamaları oluşturuyor. Çocuk parkları, oyun alanları, halk plajları, sahil şeritleri ve yürüyüş yollarında sigara içilmesinin yasaklanması veya özel alanlarla sınırlandırılması üzerinde duruluyor. Toplu taşıma durakları, kamu binalarının girişleri, hastane bahçeleri ve üniversite kampüsleri de düzenlemenin gündemindeki yerler arasında. Özellikle çocukların, hastaların ve kalabalık grupların bulunduğu alanlarda pasif içiciliğin önlenmesi amaçlanıyor. Düzenlemeyle açık havada sigara içme özgürlüğünün tamamen ortadan kaldırılmasından ziyade, sigara içilebilecek alanların belirlenmesi ve diğer insanlarla araya mesafe konulması hedefleniyor. Ancak hangi alanlarda ne ölçüde yasak uygulanacağı kanun teklifinin Meclis’e sunulmasıyla netleşecek.

KAFE VE RESTORAN TERASLARI

Sigara yasağının genişletilmesi halinde en büyük değişikliklerden biri kafe ve restoranlarda yaşanacak. İşletmelerin açık alanlarının tamamını sigara içilen bölüme dönüştürmesinin önüne geçilmesi planlanıyor. Tente, cam ve benzeri malzemelerle çevrilerek fiilen kapalı mekan haline getirilen teraslar da denetim kapsamına alınabilecek. Böylece kapalı alanlarda uygulanmakta olan yasağın çevresi kapatılmış teraslar üzerinden aşılmasının engellenmesi hedefleniyor.

SİGARA SATIŞINDA QR KOD DÖNEMİ

Düzenleme yalnızca sigara içilen yerleri değil, satış sistemini de değiştirecek. Sağlık Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı modellerden biri, sigara satın alan kişinin yaşının elektronik ortamda doğrulanması. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, ekim ayında yaptığı açıklamada sigara satışında T.C. kimlik numarası üzerinden yaş doğrulaması yapılmasının planlandığını duyurmuştu. Üzerinde çalışılan sistemde QR kod, çipli kimlik kartı ve yazar kasa entegrasyonu gibi yöntemlerin kullanılması değerlendiriliyor. Buna göre sigara satın almak isteyen kişinin yaşı elektronik sistem üzerinden kontrol edilecek. Yaş şartı karşılanmadan satış işleminin tamamlanmasına izin verilmeyecek. Sistemin kişisel bilgileri satıcıya göstermeden yalnızca yaş doğrulaması yapması üzerinde de duruluyor. Günlük satın alınabilecek tütün ürünü miktarının elektronik ortamda takip edilmesi de seçenekler arasında. Böylece hem reşit olmayanlara satışın hem de başkaları aracılığıyla sigara temin edilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

2015 SONRASI DOĞANLARA ÖMÜR BOYU SİGARA YASAĞI

Yeni düzenlemeyle ilgili en dikkat çekici iddialardan biri de kuşak yasağı. Daha önce gündeme gelen taslak çalışmalarda 2015 ve sonrasında doğanlara hayatları boyunca tütün ürünü satılmaması seçeneği üzerinde durulduğu belirtilmişti. Bu model kabul edilirse söz konusu tarihten sonra doğanlar 18 yaşını doldursalar bile yasal olarak sigara satın alamayacak. Böylece belirli bir kuşağın tütün ürünlerinden tamamen uzak tutulması hedeflenecek. Ancak 2015 doğum yılı sınırının kesinleştiğine ilişkin henüz resmî bir karar bulunmuyor. Bu başlık şimdilik düzenleme hazırlıkları kapsamında gündeme gelen seçeneklerden biri.

ELEKTRONİK SİGARALAR DA KAPSAMDA

Yeni düzenlemenin elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerini de kapsaması bekleniyor. Böylece yalnızca geleneksel sigaraya değil, nikotin içeren alternatif ürünlere yönelik denetimlerin de artırılması hedefleniyor. Özellikle gençler arasında yaygınlaşan elektronik sigara kullanımının önüne geçilmesi, ürünlerin satış ve pazarlama kanallarının daha sıkı denetlenmesi planlanıyor. Tütün ürünlerinin reklamı, tanıtımı ve görünürlüğüne ilişkin mevcut sınırlamaların da güçlendirilmesi gündemde.