Türkiye‘nin Avrupa Birliği ülkelerine gerçekleştirdiği ihracatta gıda güvenliğine ilişkin tartışmalara yeni bir başlık eklendi. Daha önce çeşitli tarım ve gıda ürünlerinde tespit edilen pestisit kalıntıları, aflatoksin ve zararlı mikroorganizmalar nedeniyle yapılan bildirimlerin ardından bu kez mutfaklarda kullanılan plastik tabaklar incelemeye takıldı. Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi’ne (RASFF) yansıyan kayıtlar, Türkiye menşeli bazı plastik tabaklarda gıdaya madde geçişinin izin verilen seviyelerin oldukça üzerinde olduğunu ortaya koydu.

İSPANYA’DAKİ TESTTE ÇARPICI SONUÇ

İspanyol makamlarının 22 Eylül 2026 tarihinde yaptığı bildirimde, Türkiye’den gönderilen plastik tabaklarda toplam migrasyon sınırının aşıldığı belirtildi. Laboratuvar incelemelerinde yüzde 3’lük asetik asit çözeltisi kullanılarak gerçekleştirilen testlerde, plastik malzemeden test sıvısına geçen toplam madde miktarı 104,5 mg/dm² olarak ölçüldü. Avrupa Birliği mevzuatında bu değer için belirlenen üst sınır ise 10 mg/dm². Böylece ölçülen miktarın yasal sınırın 10,45 katına ulaştığı anlaşıldı.

ÜRÜNLER AVRUPA PAZARINA GİREMEDİ

İspanya’nın RASFF sistemine ilettiği bildirimde, tespit edilen uygunsuzluğun oluşturabileceği risk “potansiyel olarak ciddi” kategorisinde değerlendirildi. Sınır denetiminde durdurulan sevkiyatın Avrupa pazarına girişine izin verilmezken, söz konusu plastik tabakların imha edilmesi kararlaştırıldı.

İTALYA’DAN DA BENZER UYARI GELDİ

Plastik tabaklarla ilgili uygunsuzluk yalnızca İspanya’daki denetimlerle sınırlı kalmadı. İtalya’nın 21 Eylül 2026 tarihli bildiriminde de Türkiye’den ithal edilen yeniden kullanılabilir polipropilen tabaklarda toplam migrasyon değerlerinin yasal sınırları aştığı kaydedildi. İtalyan makamlarının piyasada gerçekleştirdiği resmi kontrollerde ortaya çıkan durum, RASFF sistemine bildirildi. Söz konusu kayıtta risk potansiyel olarak ciddi kabul edilirken, İspanya’daki incelemeden farklı olarak ölçülen madde miktarına ilişkin sayısal değer paylaşılmadı.

PLASTİK TABAKTAKİ TEHLİKE

Gıda ile temas eden plastik malzemeler, kullanım koşullarına bağlı olarak yapılarındaki bazı maddeleri yiyeceklere aktarabiliyor. Bilimsel olarak “migrasyon” adı verilen bu süreçte, belirli laboratuvar koşullarında plastikten gıdayı temsil eden test sıvısına geçen toplam madde miktarı ölçülüyor. Avrupa Birliği düzenlemeleri de tüketicilerin korunması amacıyla bu geçişe belirli sınırlar getiriyor. Toplam migrasyon testinde yüksek değer çıkması, tek başına belirli bir kimyasalın insan sağlığı üzerinde doğrudan zarar oluşturduğunu kanıtlamıyor. Ancak yasal sınırların aşılması, gıdayla temas etmesi için üretilen malzemenin güvenlik standartlarına uygun olmadığını gösteriyor. İspanya ve İtalya’dan gelen bildirimler, gıda güvenliğinde yalnızca tüketilen ürünlerin değil, yiyeceklerin temas ettiği mutfak gereçlerinin de denetiminin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.