Almanya merkezli Germanwatch ve NewClimate Enstitüsü tarafından yayımlanan 2027 İklim Değişikliği Performans Endeksi, ülkelerin küresel ısınmayla mücadelede attıkları adımları ortaya koydu. Araştırmada 64 ülke ile Avrupa Birliği değerlendirildi. Küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 90’ından fazlasını kapsayan çalışmada Türkiye, geçen yıl bulunduğu 52. sıradan 53. sıraya geriledi. Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’ne ev sahipliği yapan Türkiye’nin genel performansı çok düşük olarak değerlendirildi.

DÜŞÜK NOT

Endeks kapsamında ülkelerin performansı dört temel başlık altında incelendi. Sera gazı emisyonları toplam puanın yüzde 40’ını oluştururken yenilenebilir enerji, enerji kullanımı ve iklim politikalarının her biri yüzde 20 ağırlığa sahip oldu. Yaklaşık 500 uzmanın katkı sunduğu araştırmada Türkiye’nin sera gazı emisyonları ve enerji kullanımı düşük, iklim politikaları çok düşük, yenilenebilir enerji performansı ise orta düzeyde bulundu.

FOSİL YAKITTA ARTIŞ

Raporda Türkiye’nin güneş ve rüzgar enerjisindeki yatırımlarına da yer verildi. Türkiye’nin güneş enerjisi kurulu gücünün 2022 yılında 9,5 gigavat seviyesindeyken Eylül 2026’da 28 gigavata ulaştığı belirtildi. Ancak aynı dönemde fosil yakıtlardan elektrik üretiminde de artış yaşandı. Fosil yakıtlardan elde edilen elektrik miktarı 2022’de 186 teravatsaatten 2025’te 201 teravatsaate yükseldi. Kömürün 2025 yılı elektrik üretimindeki payı ise yüzde 34 olarak kaydedildi.

TAKVİM YOK

Araştırmada Türkiye’nin 2053 yılı için belirlediği net sıfır emisyon hedefine ulaşmasını sağlayacak bağlayıcı bir yol haritasının bulunmadığı ifade edildi. Temmuz 2025’te yürürlüğe giren İklim Kanunu ve Emisyon Ticaret Sistemi olumlu gelişmeler arasında gösterilirken kömür, petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerinin sürmesi eleştirildi. Uzmanlar, yeni kömür santrallerine izin verilmemesini, fosil yakıtlara sağlanan desteklerin kaldırılmasını ve emisyonları azaltacak somut hedeflerin belirlenmesini istedi.

TAAHÜTLER OLMALI

Avrupa İklim Eylem Ağı İklim ve Enerji Politikaları Koordinatörü Özlem Katısöz endeksten yansıyanları değerlendirirken, Türkiye’nin COP31 başkanlığıyla küresel iklim mücadelesinde sorumluluk üstlendiğini belirterek, yeni kömür santralleri planlanırken iklim liderliğinden söz edilemeyeceğini söyledi. Katısöz, Türkiye’den kömürden çıkış ve emisyon azaltımı konusunda açık taahhütler beklediklerini ifade etti.

ÜÇ SIRA BOŞ KALDI

Endeksin küresel sonuçlarında ise hiçbir ülkenin yeterli performansa ulaşamaması nedeniyle ilk üç sıra boş bırakıldı. Danimarka, üst üste altıncı kez listenin zirvesinde yer alırken, bu ülkeyi Litvanya, Lüksemburg, Birleşik Krallık, Fas ve Şili izledi. Avrupa Birliği 19, Almanya 25, Çin ise 56. sırada yer aldı. İklim Zirvesi’nde Türkiye ile birlikte başkanlık görevini paylaşan Avustralya 54. sırada bulunurken en düşük performansı gösteren ülkeler İran, ABD, Rusya ve Suudi Arabistan oldu. İran 68, ABD 67, Rusya 66, Suudi Arabistan ise 65. sırada yer aldı.

BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM GEREK

Ekosfer Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Özgür Gürbüz ise Türkiye’nin yenilenebilir enerji hedeflerini artırmasına ve mevzuatta değişiklikler yapmasına rağmen fosil yakıt kullanımını azaltacak kapsamlı bir politikaya ihtiyaç duyduğunu belirtti. Gürbüz, emisyon azaltımının enerji politikalarının bütününe yansıması gerektiğini ifade etti.