Yayıncılık kan kaybediyor! Vatandaş kitaptan vazgeçecek mi?

Okuma alışkanlığının AB ülkelerine kıyasla düşük olduğu Türkiye'de, kitap üretimi 2025’in ilk 11 ayında frene bastı. Yayımcı Meslek Birlikleri Federasyonu’nun son bandrol verilerine göre Ocak–Kasım döneminde geçen yıla kıyasla yaklaşık 10 milyondan daha az kitap basılırken, sektör yüzde 2.5 oranında küçüldü. 2024’ün aynı döneminde 389 milyon 593 bin 807 adet olan üretim, 2025’te 379 milyon 679 bin bandrolde kalırken, ayda yaklaşık 900 bin kitaplık bir kayıp yaşandı.

2024 UMUT VERMİŞTİ

Türkiye Yayıncılar Birliği’nin 2024 Kitap Pazarı Raporu’na göre, yayıncılık sektörü bir önceki yılı 413 milyon 860 bin 263 bandrollü kitapla kapattı. Bu rakam 2023’e göre yaklaşık 13.5 milyon yani yüzde 3.38’lik bir artışa işaret ediyordu. Bu rakama Milli Eğitim Bakanlığı’nın ücretsiz dağıttığı 182 milyon 368 bin ders kitabı ile bandrole tabi olmayan, 48 sayfa altındaki yaklaşık 100 milyon kitap eklendiğinde, 2024’te Türkiye’de toplam kitap üretimi 696 milyon 228 bin 865 adede ulaşırken, kişi başına düşen kitap sayısı 8.2 bandına yerleşti. Yayıncılar, 2024’te, ağır ekonomik koşullara rağmen, yayıncılık sektörünün bir önceki yıla göre nefes aldığını, hatta 2020–2021 dönemindeki zirve kadar olmasa da 400 milyon bandının üzerine yeniden tırmandığına değinirken, 2025 verilerinin ise üzücü olduğunu belirttiler.

YÜZDE 5'LİK DÜŞÜŞ

YAYFED’in ay ay açıkladığı bandrol verileri, 2025’in aslında sene başından itibaren problemli başladığını ortaya serdi. Yayıncılar, Ocak 2025’te 27 milyon 815 bin 438 kitap üretirken; bu sayı, 2024 Ocak ayına kıyasla yüzde 5 düşüşe denk geldi. Mart ayında tablo daha da belirginleşti. 2025 Mart ayında 28 milyon 835 bin 961 olan baskı adedi, geçen yıl aynı dönemde 33 milyon 721 bin 569 kitap olarak kaydedilmişti. Mart ayında kitap satışlarında yüzde 14’lük bir düşüş saptanırken, yayıncılık sektörü 2025'in ilk çeyreğinde yüzde 12’lik küçülme yaşadı.

TABLO EKİM'DE BOZULDU

Son verilere göre yaz aylarına gelindiğinde tablo bir miktar toparladı. Ağustos 2025’te 42 milyon 344 bin 543 adet kitap üretilirken, 2024 Ağustos döneminde 40 milyon 927 bin 588 olan bandrol sayısının yaklaşık yüzde 3 üzerine çıkıldı. Ancak yılın ilk 8 ayında 2024’te 282 milyon 619 bin 278 olan üretim, 2025’te 271 milyon 436 bin 269 adede geriledi. 1 Eylül 2025’te 50 milyon 581 bin 551 baskı adedi ile geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık yüzde 9’luk artış yaşansa da Ekim ayında tablo yeniden bozuldu. Ekim'de 33 milyon 558 bin 731 adet kitap basılırken, bir önceki yıla göre yüzde 12'lik düşüş saptandı.

TARİH VE SOSYOLOJİ DÜŞÜŞTE

Haberglobal.com'ye bilgi veren bir yayıncı ise "Deneme, tarih, sosyoloji, düşünce, kişisel gelişim gibi kültür odaklı eserleri kapsayan segment geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 30 küçüldü ve en sert daralmayı yaşayan kategori oldu. İthal yayınlar yaklaşık yüzde 10, çocuk ve gençlik kitapları toplamda yüzde 2 oranında geriledi" dedi.

DİJİTALLEŞME ETKİSİ

Bir başka yayınevi yöneticisi ise okuma dijitalleşmeye dikkat çekerek, "2025’in ilk 11 ayında yaşanan 10 milyonluk üretim kaybı, bu geniş çerçevede hem ekonomik baskının hem dijitalleşmenin hem de okuma kültüründeki dönüşümün bir sonucu olarak görülmeli" ifadelerini kullandı.

[email protected]

Kaynak: Web Özel