Farklı branşlardan 10 uzmanlık derneği, yeni bir tütün kontrolü yasasını ancak mevcut kazanımları koruması ve ‘beş vazgeçilmez koşulu’ eksiksiz karşılaması halinde destekleyecek.

Türkiye’de 19 Ocak 2008’de yayınlanan kanunla evler hariç tüm kapalı alanlarda tütün mamulleri tüketimi yasaklandı. Yasa, 2009 Temmuz’da tam olarak yürürlüğe girdi.

2013’te taşıtların içinde de sigara tüketimi yasaklandı. Aralık 2019’daysa tütün mamullerinde düz ve standart paket uygulamasına geçildi.

Tüm bunlara rağmen Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder’e göre 2012’de 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışı, 2025’te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete çıktı.

Hükümet bu nedenle yeni tütün düzenlemesi peşinde.

Ergüder’in paylaştığına göre düzenlemeyle park, bahçe, kamu binalarının bahçelerinde dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak. Tüm sigaralar standart olacak, ‘slim’ olanlar kalkacak

Ayrıca Ocak 2015’ten sonra doğanlara sigara satışının ömür boyu yasaklanması planlanıyor.

‘Beşi bir yerde değilse, halk sağlığı için yeterli değil’

Akciğer Sağlığı ve Yoğun Bakım Derneği (ASYOD), Çocuk Akciğer Sağlığı Derneği (ÇASD), Çocuk Göğüs Hastalıkları Derneği, Çocuk Solunum Yolu Hastalıkları ve Kistik Fibrozis Derneği, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER), Pediatrik Araştırmalar Derneği (PEDAD), Türk Pediatri Kurumu, Türk Toraks Derneği (TTD), Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği (TÜSAD) ve Ulusal Çocuk Göğüs Hastalıkları Platformu ortak bir açıklamayla düzenlemeye destek için koşullarını sıraladı.

Açıklamada Türkiye’de tütün kontrolünün önündeki temel sorunun mevzuat eksikliğinden çok mevcut yasaların yeterince uygulanmaması ve denetlenmemesi olduğu bildirildi.

Derneklerin öncelikli talepleri yürürlükteki yasaların eksiksiz uygulanması, etkin denetim ve ihlallere kararlı yaptırım.

“Beşi bir yerde değilse, halk sağlığı için yeterli değildir!” denilen açıklamadaki koşullar şöyle:

1. Tüm tütün ve nikotin ürünleri yasa kapsamında olmalı: Yeni yasa hükümleri, yalnızca sigara gibi geleneksel tütün ürünlerini değil, hâlen mevcut olan ve gelecekte piyasaya sürülebilecek tüm tütün ve nikotin ürünlerini kapsamalıdır. Hiçbir nikotin bağımlılığı ürününe yasal boşluk bırakılmamalı.

2. Elektronik sigaraya geçit verilmemeli: Elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin poşetleri gibi nikotin bağımlılığı ürünlerinin üretimi, satışı ve ticareti, açık ve kesin hükümlerle yasaklanmalıdır. Hiçbir gerekçeyle bu ürünlerin yasallaştırılmasına izin verilmemeli.

3. Halk sağlığı politikaları tütün endüstrisinin müdahalesinden korunmalı: Tütün endüstrisinin yasa yapımına ve sağlık politikalarına müdahalesi, Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nin 5.3. maddesi doğrultusunda önlenmeli. Tütün endüstrisi söylemlerinde yer alan ‘kaçakçılık artışı’ ve ‘vergi kaybı’ argümanlarıyla yeni nikotin ürünlerinin yasallaştırılması yönündeki müdahalelere kapı açılmamalı.

4. Geleneksel tütün ürünlerinin arzı da sınırlandırılmalı: Tütün endüstrisine, üretimini, ürün çeşitliliğini ve satışını artıracak yatırım teşvikleri verilmemeli. Tütün ve nikotin ürünleri, hem paket hem ürün içeriği standardize edilerek tek tip hâle getirilmeli ve perakende satış noktalarında kapalı dolaplarda satış yapılması yoluyla ürünlerin görünürlüğü ve cazibesi engellenmeli.

5. Tüm kapalı alanlar tamamen tütünsüz ve nikotinsiz olmalı: Kapalı alanlarda sigara içme odalarına, kabinlerine, fiziksel olarak ayrılmış kullanım alanlarına hiçbir şekilde izin verilmemeli. Sigara içme alanları yalnızca tamamen açık alanlarda oluşturulmalı; bu alanların sigara içme kabinleri gibi tam kapalı ya da üzeri veya çevresi kapatılarak yarı kapalı alanlara dönüştürülmesine izin verilmemeli.

Sigara yasağı için neden 2040 bekleniyor?

Sigara 2040’ta tamamen yasaklanacakmış