Apsny News

Νομοσχέδιο για την ενδοοικογενειακή βία: Η αναποτελεσματικότητα της αυστηροποίησης των ποινών

Νομοσχέδιο για την ενδοοικογενειακή βία: Η αναποτελεσματικότητα της αυστηροποίησης των ποινών
Okundu
13 Ocak 2025 - 19:35

[ad_1]


Την Τρίτη 7 Ιανουαρίου ολοκληρώθηκε η δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου για την ενδοοικογενειακή βία, με το οποίο ενσωματώνεται η ευρωπαϊκή οδηγία 2024/1385. Το νομοσχέδιο εξαρχής προκάλεσε αντιδράσεις τόσο στον δικηγορικό κόσμο, όσο και στις φεμινιστικές οργανώσεις, καθώς τέθηκε σε διαβούλευση για μικρό χρονικό διάστημα και μάλιστα τις ημέρες των εορτών (24 Δεκεμβρίου – 7 Ιανουαρίου). Επιπλέον δεν υπήρξε πριν την κατάθεσή του καμία συζήτηση με ειδικούς επί του ζητήματος (δικηγόρους, κοινωνικούς λειτουργούς, φεμινίστριες κ.ά), παρά τις συνεχείς εκκλήσεις προς το υπουργείο Δικαιοσύνης.


Η βασικότερη διαφωνία, όμως, έγκειται στο περιεχόμενο του νομοσχεδίου, καθώς παρά την εισαγωγή κάποιων θετικών μέτρων, όπως ότι γίνεται λόγος για διάφορα είδη βίας πέραν της σωματικής (πχ οικονομική και ψυχολογική), προβλέπεται η δημιουργία αρχείου αναφορών ενδοοικογενειακής βίας, δίνεται η δυνατότητα καταγγελίας τηλεφωνικά και μέσω νέας ηλεκτρονικής πλατφόρμας κ.ά, η λογική που ακολουθείται και πάλι από την κυβέρνηση, είναι αυτή της στείρας αυστηροποίησης των ποινών.


Για τον λόγο αυτό, η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων, σύμφωνα με ανακοίνωσή της, εκφράζει «έντονες αντιρρήσεις σε σειρά διατάξεων του εν λόγω σχεδίου νόμου, που αναφέρονται σε νέες τροποποιήσεις του ΠΚ και του ΚΠΔ, οι οποίες εισάγουν εξαιρετικό δίκαιο, παραβιάζουν το τεκμήριο αθωότητας, τη διάκριση των εξουσιών, την αρχή της αναλογικότητας, δημιουργούν κίνδυνο καταχρηστικής χρησιμοποίησης των προβλεπόμενων μέτρων και έρχονται σε αντίθεση ιδίως με τα άρθρα 5, 6 και 25 του Συντάγματος και 5 και 6 της ΕΣΔΑ».


 


Πρόβλημα αναλογικότητας


 


Πιο συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι ποινές άνω των 2 ετών για μια σειρά εγκλημάτων παρενόχλησης και κακοποίησης (όπως πχ κυβερνοπαρενόχληση, κυβερνοπαρακολούθηση, αποστολή εικόνων γεννητικών οργάνων κ.ά.) θα εκτίονται κανονικά και «δεν μετατρέπεται και δεν αναστέλλεται με κανέναν τρόπο, τυχόν δε ασκηθείσα έφεση δεν έχει αναστέλλουσα ισχύ». Στο νομοσχέδιο, λοιπόν, δεν φαίνεται να τηρείται η αρχή της αναλογικότητας, ούτε να υφίσταται μια λογική διαβάθμιση των ποινών ανάλογα την πράξη. Για παράδειγμα ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γενετικών οργάνων στο νομοσχέδιο δεν θεωρείται και δεν αντιμετωπίζεται ως βαριά σκοπούμενη σωματική βλάβη σε κάθε περίπτωση και τιμωρείται αρχικά με 2 χρόνια φυλάκισης, όσο ακριβώς και η αποστολή φωτογραφίας γενετικών οργάνων χωρίς συναίνεση. Αντίστοιχα, η αποστολή άσεμνου υλικού θεωρείται του ίδιο και το αυτό με τη δημόσια διαδικτυακή διαπόμπευση μέσω διαρροής προσωπικών στιγμών, παρά τη μεγαλύτερη βλάβη που προκαλεί η δεύτερη περίσταση και τη μικρότερη δυνατότητα αντίδρασης του θύματος (πχ στην πρώτη περίπτωση μπορεί να γίνει μπλοκάρισμα του αποστολέα).


Στην ίδια λογική σκλήρυνσης, το νομοσχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα προσωρινής κράτησης με κατ’ οίκον περιορισμό με ηλεκτρονική επιτήρηση (βραχιολάκι) ακόμα και για περιπτώσεις πλημμελημάτων που αναφέρονται στο νομοσχέδιο, με προβλεπόμενη ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους (τέτοια ποινή φέρουν πχ οι χειρονομίες γενετήσιου χαρακτήρα στον δρόμο).


«Η πολιτεία νομοθετεί χωρίς να έχει διεξάγει καμία μελέτη για την αποτελεσματικότητα των μέτρων και χωρίς να συζητήσει με τους εξειδικευμένους φορείς, επιστήμονες και οργανώσεις σχετικά με το ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας και της προστασίας θυμάτων, γυναικών και παιδιών. Η ποινική αυστηροποίηση δεν έχει αποδώσει πουθενά όπου έχει εφαρμοστεί», εξηγεί στην «Εποχή» την αντίθεσή της με τον νόμο η δικηγόρος και ποινικολόγος, Ιωάννα Στεντούμη. Προσθέτει δε πως «η κατάργηση της αναστολής για ποινές άνω των 2 ετών είναι πολύ σοβαρό ζήτημα. Σήμερα είναι γι’ αυτά τα εγκλήματα που είναι πράγματι απεχθή, αύριο θα εισαχθεί αυτή η αντιμετώπιση και για άλλα πλημμελήματα. Δεν γίνεται να επιτρέπεται η αναστολή για κακουργήματα με ποινές κάθειρξης και για κάποια πλημμελήματα όχι. Αυτό είναι ενάντια στην αρχή της αναλογικότητας. Το ίδιο ισχύει και για την προσωρινή κράτηση για πλημμελήματα με ποινή 1 έτους. Από εκεί και πέρα, όμως, είναι και ζήτημα εφαρμογής… ».


 


Πρόβλημα εφαρμογής


 


Και σ’ αυτό το σημείο έγκειται ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα του νομοσχεδίου, δηλαδή πως ούτως ή άλλως όσο και αν αυστηροποιήσει τις ποινές ή εισάγει και θετικές διατάξεις, όπως οι νέες δυνατότητες καταγγελιών, το ζήτημα είναι πώς και ποιοι θα εφαρμόσουν το νέο νομικό πλαίσιο.


«Στη χώρα μας δεν τηρείται το προστατευτικό πλαίσιο για τις διαδικασίες καταγγελιών για θύματα έμφυλης βίας όπως προβλέπονται από την Οδηγία για τα Θύματα και από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, με αποτέλεσμα να καταγγέλλεται μόνο η κορυφή του παγόβουνου ή όταν είναι πολύ αργά και το θύμα πλέον έχει υποστεί πολύ μεγάλη βλάβη. Το νομοσχέδιο έχει μία μικρή αναφορά στο ζήτημα πώς θα γίνονται οι καταγγελίες πιο εύκολα, μέσω μιας πλατφόρμας, αλλά όταν το αστυνομικό και δικαστικό σώμα δεν έχει επιμορφωθεί επαρκώς πώς να αντιμετωπίζει σωστά αυτές τις υποθέσεις, πώς θα εφαρμοστεί; Όταν, για παράδειγμα, η πολιτεία δεν έχει μεριμνήσει να εκπαιδεύσει τους δικαστικούς λειτουργούς στη ψυχική βλάβη που προκαλείται στα θύματα, στις συνήθεις αντιδράσεις το θύματος στην επίθεση όπως το πάγωμα, στην ανάκληση της καταγγελίας, ότι μπορεί να έρθουν μνήμες σε μετέπειτα χρονικό διάστημα, για τους λόγους που δεν καταγγέλλουν εξαρχής τον δράστη κ.ά. −γεγονότα που συνήθως μάλιστα χρησιμοποιούνται ως κατηγορία εναντίον των θυμάτων από αστυνομικούς και δικαστικούς λειτουργούς− τι περιμένουμε να αλλάξει τότε;», σημειώνει η ποινικολόγος.


Υπογραμμίζει δε και την υποκρισία του ζητήματος, καθώς «η ίδια κυβέρνηση το 2021 ψήφισε έναν νόμο γυναικοκτονικό με την υποχρεωτική συνεπιμέλεια, χωρίς καμία συνομιλία με γυναικείες οργανώσεις που υποστηρίζουν θύματα, παράγοντας και μια άκρως σεξιστική επιχειρηματολογία, δηλαδή ότι οι μητέρες προβαίνουν σε ψευδείς καταγγελίες για κακοποίηση, προσπαθούν να αποξενώσουν τα παιδιά από τους πατεράδες κτλ. Σε αυτή τη λογική έγιναν και αντίστοιχες εκπαιδεύσεις στους δικαστικούς λειτουργούς. Για παράδειγμα βιβλίο γνωστού δικαστικού λειτουργού −ο οποίος υλοποιεί και τις εκπαιδεύσεις των συναδέλφων του− αναφέρεται ρητώς και αναλυτικά στο ψευδοσύνδρομο της γονεϊκής αποξένωσης, παρότι η GREVIO και ο ΟΗΕ έχουν πρόσφατα δημοσιοποιήσει αναλυτικές εκθέσεις με ερευνητικά δεδομένα, στις οποίες συστήνουν στα κράτη να επιμορφώνουν τους δικαστές για το ότι πρόκειται για ψευδοσύνδρομο, το οποίο χρησιμοποιείται κατεξοχήν από τους κακοποιητές γονείς για να αντικρούσουν τις καταγγελίες περί κακοποίησης, ενώ και ο ΠΟΥ δεν το αποδέχεται ως σύνδρομο. Παρόλα αυτά βλέπουμε δικαστικές αποφάσεις με αναφορές στη θεωρία αυτή, καθώς δεν γίνονται οι σχετικές επιμορφώσεις. Όταν κυριαρχούν, με ευθύνη της πολιτείας, αυτά τα στερεότυπα εναντίον των θυμάτων, η αυστηροποίηση των ποινών είναι ανώφελη».


Μία επιπλέον προβληματική διάταξη του νομοσχεδίου είναι η δυνατότητα παρέμβασης των θυμάτων στην εξέταση της υφ’ όρων απόλυσης των καταδικασθέντων. «Παρότι μπορεί να μας είναι απεχθείς οι δράστες τέτοιων εγκλημάτων, στο Δίκαιο δεν μπορούμε να αποφασίζουμε βάσει του θυμικού. Το να μπορεί να παρέμβει ευθέως το θύμα στην απόφαση για την υφ’ όρων απόλυση του ήδη καταδικασθέντος είναι εκτός του πνεύματος του νομικού μας πολιτισμού, που θέλει η δικαιοσύνη να απονέμεται από ανεξάρτητες αρχές με ισονομία. Σε περίπτωση, άλλωστε, που ο καταδικασθείς τυχόν συνεχίσει απειλές, παρενοχλήσεις κτλ προς το θύμα ενώ βρίσκεται μέσα στη φυλακή, τότε θα γίνεται εκ νέου καταγγελία και ποινική διαδικασία, και το γεγονός αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν στην εξέταση για την απόλυσή του πριν την πλήρη έκτιση της ποινής. Σε κάθε περίπτωση, το ποινικό δίκαιο είναι το δίκαιο της εξατομίκευσης, οι δράστες πρέπει να κρίνονται ξεχωριστά και όχι να καταργούνται δικαιώματα συλλήβδην ως εύκολη λύση», επισημαίνεται από τη δικηγόρο.


 


Ζητούμενο η πρόληψη


 


Αντί, λοιπόν, να ακολουθηθεί η κατεύθυνση της ποινικής σκλήρυνσης, η πολιτεία κρίνεται πως θα ήταν προτιμότερο να εστιάσει στην πρόληψη του φαινομένου και στη δημιουργία ενός αποτελεσματικού πλαισίου ασφάλειας και στήριξης των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας.


«Αυτό που γνωρίζω από την εμπειρία μου σε τέτοιες υποθέσεις, είναι πως πρώτιστο ζήτημα είναι η ασφάλεια των θυμάτων. Αυτό σημαίνει να υπάρχει μια ασφαλής και λειτουργική διαδικασία καταγγελίας, όπως και κοινωνική υποστήριξη και αποκατάσταση των θυμάτων μετά. Δεν θα επιτευχθεί κάτι τέτοιο απλά επειδή θα καταργηθεί η αναστολή στις ποινές σε πλημμελήματα. Η φυλακή δεν είναι αυτό που θα λύσει κοινωνικά φαινόμενα τέτοιου βεληνεκούς και διείσδυσης στο κοινωνικό σώμα», τονίζει η Ιωάννα Στεντούμη.


Υπάρχουν μια σειρά μέτρων που θα μπορούσαν να υιοθετηθούν για το ζήτημα, που θα ήταν σαφώς πιο αποτελεσματικά, όπως «να δημιουργηθούν παραπάνω ξενώνες, αλλά και προστατευτικό πλαίσιο καταγγελιών, να δοθούν κατάλληλα επιδόματα, να υπάρχουν διαθέσιμοι ιατροδικαστές για την εξέταση των θυμάτων, όπως και διαθέσιμοι κοινωνικοί λειτουργοί και ψυχολόγοι στα σχολεία ώστε να προλαμβάνουν και να ελέγχουν τυχόν προβλήματα, αλλά και στους δήμους για πιο εύκολη πρόσβαση όλων των πολιτών. Αντίστοιχα να υπάρξουν προγράμματα παρέμβασης και επιμόρφωσης για την έμφυλη ισότητα από μικρές ηλικίες. Θα πρέπει εν γένει να ενισχυθεί η κοινότητα και η αλληλεγγύη για την αντιμετώπιση ενός τόσο διαλυτικού φαινομένου για την κοινωνία, όπως είναι η έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία. Προφανώς, όμως, στις λέξεις αυτές η συγκεκριμένη κυβέρνηση έχει αλλεργία…», καταλήγει η ίδια.


 

[ad_2]
Apsny News

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT
Yorum Yok
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

dorokolomontodurunkibelekşisoryollaki tamaharoşi mikoloji fataaamilrok vilork morokarşzorfali porraki şıllitorriki pulliji filletulpu lullu