ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ: Μητσοτάκης + Ανδρουλάκης = Βενιζέλος;

Δέκα χρόνια πέρασαν από την τελευταία φορά που το ΠΑΣΟΚ ήταν στην κυβέρνηση και δεκαπέντε χρόνια από τότε που ήταν αξιωματική αντιπολίτευση. Τώρα ξανά, έστω από σπόντα, δεύτερο κοινοβουλευτικό κόμμα με αξιώσεις ηγεμονίας στην ευρύτερη κεντροαριστερά. Με το κουστούμι του «θεσμικού» πλέον ο Νίκος Ανδρουλάκης συναντήθηκε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο μέγαρο Μαξίμου.

Πρόκειται για συνάντηση που επιδίωκε ο πρωθυπουργός ήδη από το 2021 όταν και εξελέγη πρόεδρος ο Νίκος Ανδρουλάκης, στη συγκυρία του σκανδάλου των υποκλοπών, θύμα του οποίου υπήρξε ο ίδιος προσωπικά. Τότε, το γεγονός αυτό σε συνάρτηση και με τη στρατηγική της αυτονομίας με την οποία το ΠΑΣΟΚ επιχειρούσε να αποφύγει την απάντηση στο ερώτημα «με τη ΝΔ ή με τον ΣΥΡΙΖΑ;» απέτρεψε τη συνάντηση με τον Μητσοτάκη.

Όμως οι πρόσφατες εξελίξεις, από τις ευρωεκλογές μέχρι σήμερα, και ιδιαίτερα τα γεγονότα που οδήγησαν τον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ σε νέα διάσπαση διαμόρφωσαν το κλίμα γι’ αυτή τη συνάντηση. Συνάντηση χρήσιμη για τον πρωθυπουργό που ήθελε έναν συνομιλητή από την αντιπολίτευση, το ΠΑΣΟΚ κατά προτίμηση,  καθώς υπάρχει και το προηγούμενο της συγκυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός απευθύνθηκε στο ΠΑΣΟΚ ως αξιωματική αντιπολίτευση πριν ακόμη διασπαστεί ο ΣΥΡΙΖΑ με τον Νίκο Ανδρουλάκη να απαντά τότε «δεν μπορεί ο κ. Μητσοτάκης να επιλέγει τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Επί της ουσίας, σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις τους, οι Μητσοτάκης και Ανδρουλάκης συμφώνησαν ότι διαφωνούν σε βασικά πολιτικά θέματα ωστόσο όμως διερεύνησαν την πιθανότητα συνεννόησης και συναίνεσης.  Οι διαφωνίες αφορούν στην οικονομία ως προς την επιβολή έκτακτης φορολόγησης των τραπεζών, στους τρόπους αντιμετώπισης της ακρίβειας και τη μείωση των συντελεστών του ΦΠΑ και στην αντιμετώπιση του στεγαστικού.  Ενδεχόμενο  σύγκλισης αναδείχτηκε ως προς το δημογραφικό πρόβλημα και τη σύσταση Ενιαίας Αρχής Καταναλωτή. Υπό συζήτηση τέθηκε και η συνταγματική αναθεώρηση που αφορά στην αλλαγή του τρόπου εκλογής της ανώτατης ηγεσίας της Δικαιοσύνης.

Κυβερνητικές πηγές τόνισαν πως «ήταν μια καλή και ειλικρινής συζήτηση» και χαρακτήρισαν ως  «σημαντικό το γεγονός ότι έχει ανοίξει ένας δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ του πρωθυπουργού και του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης».  Πηγές της Χαριλάου Τρικούπη, επισήμαιναν ότι επρόκειτο για μια παραγωγική συζήτηση με επίκεντρο την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση, το δημογραφικό, θέματα εξωτερικής πολιτικής (Δυτικά Βαλκάνια, Τουρκία, εξελίξεις στη Μ. Ανατολή) και ζητήματα κράτους δικαίου. Σύμφωνα με διαρροές από τη Χαριλάου Τρικούπη  ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έθεσε το θέμα του σκανδάλου των υποκλοπών υπενθυμίζοντας ότι ο πρωθυπουργός είναι προϊστάμενος της ΕΥΠ και επιμένοντας  στην άμεση συμμόρφωση της ΕΥΠ με τη δικαστική απόφαση του ΣτΕ, χωρίς να θίξει το προσωπικό του πρόβλημα. 

Τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υπήρξαν προσεκτικοί  στο ζήτημα της επικείμενης εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας. Καμία αναφορά δεν έγινε στο θέμα παρόλο που την αρχή της ονοματολογίας έχει κάνει το ίδιο το Μαξίμου με διάφορα πρόσωπα όπως ο Καραμανλής, ο Βενιζέλος, ο Δένδιας, ο Πικραμένος και άλλοι, στο πλαίσιο της αναζήτησης μιας τακτικής για την αντιμετώπιση της γενικευμένης δυσαρέσκειας από την πολιτική της κυβέρνησης. Αλλά και στην πλευρά του ΠΑΣΟΚ υπάρχουν ζητήματα καθώς είναι κοινό μυστικό ότι στις πιθανές προτάσεις του είναι ο Βενιζέλος – ο οποίος άνοιξε το δρόμο στο σημερινό πρόεδρο του κόμματος, ο Αλιβιζάτος και ο νυν πρόεδρος της Αρχής Προστασίας Προοσωπικών Δεδομένων (υποκλοπές), Χρήστος Ράμμος. Ο τελευταίος μάλιστα αρχικά προτάθηκε ευθέως από το στέλεχος Θόδωρο Μαργαρίτη και στη συνέχεια επισήμως από τον πρόεδρο της Νέας Αριστεράς, Αλέξη Χαρίτση. Το ΠΑΣΟΚ έκλεισε το θέμα ως πρόωρο αλλά φήμες επιμένουν ότι ο Μαργαρίτης ζήτησε συγγνώμη μετά από άγριο κατσάδιασμα από τον Ν. Ανδρουλάκη. Αλλά «στην πολιτική υπάρχουν πράγματα που γίνονται και δεν λέγονται καθώς και πράγματα που λέγονται και δεν γίνονται», όπως λέει μια παλιά ρήση.

Ο πρωθυπουργός φέρεται πάντως να απέκλεισε την αλλαγή του εκλογικού νόμου, ενώ ζήτησε τη συνδρομή του ΠΑΣΟΚ για την επέκταση της επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές αλλά μόνο για τον απόδημο ελληνισμό, γεγονός που βλέπει θετικά η Χαριλάου Τρικούπη.

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση θα συνεχίσει την πολιτική που ασκεί και το ΠΑΣΟΚ τη δική του αντιπολιτευτική του τακτική και σε επιμέρους ζητήματα θα επιχειρείται η εξεύρεση κοινών τόπων «με ειλικρίνεια» και ο καθένας από την ιδεολογική του σκοπιά. Αλλά «στην πολιτική υπάρχουν πράγματα που γίνονται και δεν λέγονται καθώς και πράγματα που λέγονται και δεν γίνονται», όπως λέει μια παλιά βουκολική ρήση.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης εξερχόμενος από τη συνάντηση  σε συνομιλία με τους δημοσιογράφους τόνισε ότι «η συναίνεση είναι σαν το ταγκό που θέλει δύο. Εμείς θα συνεχίσουμε την αξιόπιστη και παραγωγική αντιπολίτευση στη Βουλή και στην κοινωνία με προτάσεις. Θα πούμε τα “όχι” που πρέπει να ειπωθούν και τα παραγωγικά “ναι” γιατί πρέπει να υπάρξει πεδίο συναίνεσης με βήματα και από τις δύο πλευρές. Χωρίς τοξικότητα αλλά με παραγωγικό τρόπο». Η δήλωση αυτή προκάλεσε ερωτηματικά σε στελέχη του κόμματος ως προς τον διακηρυγμένο στόχο του προέδρου για νίκη στις επόμενες εκλογές. «Μήπως από τώρα στρώνει το χαλί για μια ακόμη καταστροφική συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ. πριν καλά – καλά καταφέρουμε να εμπεδώσουμε τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης για την οποία δεν κάναμε και τίποτα ως τώρα από μόνοι μας; Και, μήπως το αντάλλαγμα είναι απλώς η ανάδειξη του Βαγγέλη Βενιζέλου στην προεδρία της Δημοκρατίας;».