Yolun sonuna mı geldik! Denizler resmen fokurduyor

Avrupa başta olmak üzere Türkiye’yi de etkisi altına alan sıcak hava dalgası, halk sağlığı açısından alarm verirken, endişe yaratan veriler bu kez denizlerden geldi. Copernicus Deniz Servisi’nin verilerine göre küresel deniz yüzeyi sıcaklıkları 21 dereceye ulaşırken, yılın ilk yarısında deniz sıcak dalgaları küresel okyanusların yaklaşık yüzde 82’sini etkiledi. Akdeniz’de ise tablo çok daha çarpıcı oldu. Verilere göre deniz sıcak dalgalarından etkilenen alan oranı Akdeniz’de yüzde 98’e çıktı. Haziran ayında Akdeniz’de ortalama deniz yüzeyi sıcaklığının 24,3 dereceye ulaşması, Türkiye’nin de içinde yer aldığı havza açısından dikkatleri yeniden denizlerdeki ısınmaya çevirdi. Copernicus verileri, Ocak-Haziran döneminde deniz sıcak dalgalarının küresel ölçekte istikrarlı biçimde genişlediğini ortaya koyarken, Haziran sonu itibarıyla küresel okyanusların yaklaşık yüzde 82’si farklı şiddetlerde deniz sıcak dalgalarına maruz kaldı.

İŞTE EN KIRILGAN BÖLGELER

Denizlerin yanı sıra tarım alanları da artan sıcaklık değerleri nedeniyle tehdit altında bulunuyor. Yapılan son modellemelere göre 15 ülkede tarım işçileri ısı stresi nedeniyle yılda ortalama 50 gün kaybediyor. Türkiye’de ise Şanlıurfa, Hatay, Adana, Antalya, Çukurova, Ege ve Güneydoğu Anadolu ovaları ısı stresi açısından en kırılgan bölgeler arasında gösteriliyor. Son verileri yorumlayan Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı ise Akdeniz Havzası’nın bir “iklim değişikliği sıcak noktası” olduğuna dikkat çekti. Yavaşlı, "Havza, küresel ortalamadan belirgin biçimde daha hızlı ısınıyor. Ancak tarım işçileri açısından asıl tehlike yalnızca termometrede görülen hava sıcaklığı değil. İnsan vücudunun sıcakla baş etme kapasitesini belirleyen asıl unsur, sıcaklık ve nemin birleşik etkisi" dedi.

GECELERİ DE SOĞUMUYOR

Yavaşlı, sıcaklıkların yalnızca gündüz değil gece de yükseldiğine dikkat çekerken şöyle konuştu: “Tropik geceler olarak adlandırılan, gece sıcaklığının 20 derecenin altına düşmediği günlerin sayısı son on yıllarda hızla arttı. Bu durum kritik önem taşıyor. Çünkü insan vücudu sıcak yükünden büyük ölçüde gece saatlerinde toparlanıyor. Gece serinlemesi ortadan kalktığında, ısının yarattığı fizyolojik yük günden güne birikiyor. Hasat döneminde günde 12 saati aşan sürelerle tarlada çalışan bir işçi için bu birikim doğrudan sağlık riski anlamına geliyor."

DÜNYA ISINACAK

"Türkiye’de yapılan modelleme çalışmaları da ısı stresinin tarımsal işgücü verimliliğini ciddi biçimde düşüreceğini gösteriyor. 2071-2100 döneminde İç Anadolu, Ege ve Doğu Akdeniz’in bazı kritik bölgelerinde yaz aylarındaki işgücü verimi yüzde 52’ye varan oranlarda azalabilir. Bu risk, güçlü bir El Nino’nun gelişmesi durumunda kısa vadede de büyüyebilir. Çünkü El Nino küresel sıcaklıkları geçici olarak yukarı çeker ve zaten sanayi öncesine göre 1,3 dereceden fazla ısınmış bir dünyanın üzerine eklenir."

TARIM ÜRÜNLERİ BOZULUYOR

Kıtalararası Organik Çiftçiler Ağı Başkanı Shamika Mone da aşırı sıcakların zaten zor olan çiftçilik işini daha da zorlaştırdığını belirten isimler. Mone, "Tarımda ısı stresi, giderek gıda güvenliği zincirinin en kritik halkalarından biri hâline geliyor. Sıcaklık arttıkça yalnızca ürünler değil, o ürünleri eken, sulayan, toplayan ve taşıyan emek de baskı altında kalıyor. İşgücü kaybı büyüdükçe hasat takvimleri aksayabiliyor, verim düşebiliyor, ürün kalitesi bozulabiliyor ve maliyetler artabiliyor. Bu da gıda fiyatları ve arz güvenliği üzerinde yeni bir baskı yaratıyor" bilgisini paylaştı.

GIDA GÜVENLİĞİ UYARISI

Mone ayrıca, "Önümüzdeki dönemde sıcak hava dalgalarının daha sık, daha uzun ve daha şiddetli yaşanması bekleniyor. Bu nedenle tarım işçilerini korumaya dönük önlemler, yalnızca çalışma koşullarını iyileştiren sosyal politikalar olarak değil, aynı zamanda gıda güvenliğini koruyan stratejik adımlar olarak öne çıkıyor. Isı stresi arttıkça, tarladaki gölge, su, dinlenme, erken uyarı ve çalışma saati düzenlemeleri tarımsal üretimin devamlılığı için temel ihtiyaç haline geliyor" ifadelerini kullandı.

[email protected]

Kaynak: Web Özel